Archive for December, 2012

Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը ամփոփում է 2012-ը

December 29th, 2012
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Երբ տարեսկզբին զրուցում էի մաեստրոյի հետ 2012-ի ծրագրերի և անելիքների մասին, թվում էր, թե այդքանը մեկ տարում հասցնելն անիրատեսական է: Սակայն այսօր` ուղիղ մեկ տարի անց, մենք կրկին ՀՊՖՆ-ի հյուրերն ենք, և արդեն խաղաղ ժպիտով մաեստրոն խոստովանում է.

-Տարին շատ լարված էր, լարված էր բառիս ամենադրական իմաստով, ունեինք բազմաթիվ ծրագրեր, համերգներ, խնդիրներ, որոնց մեծ մասը վստահորեն կարող եմ ասել, որ կարողացել ենք պատվով հասցնել իրենց ավարտին: Մի քանի լուրջ նախաձեռնությունների մեկնարկն արդեն տրված է. վերջապես իրականություն դարձավ լեգեոներ երաժիշտներ հրավիրելու` հեքիաթ թվացող գաղափարը: Մենք արդեն ունենք լեգեոներ երաժիշտ, դեռևս մեկը, բայց սա առաջին քայլն է, որը հուսով եմ` կդառնա հիանալի նախադեպ շատ այլ երաժիշտների համար: Հունվարից արդեն Հայաստան կժամանի նաև երկրորդ երաժիշտը: Ողջ տարի համերգները մեծավ մասամբ անցնում էին լեփ-լեցուն դահլիճներում, սա շատ ոգևորիչ է, քանի որ նշանակում է, որ ավելանում է դասական և սիմֆոնիկ երաժշտության սիրահարների թիվը մեր երկրում: Սրանից բարձր գնահատական մեր գործունեության համար չկա: Ինչպես և տարեսկզբին նշել էի, 5.5 ամիս ես անցկացրի Իսպանիայում` հրավիրյալ գլխավոր դիրիժորի կարգավիճակով: Ասեմ, որ այնտեղ էլ շատ լավ համագործակցություն և հիանալի համերգներ եղան: Սակայն նշեմ բոլոր սրտացավ մտահոգվողների և չարախոսների համար, որ իմ բացակայությունը բնավ չի ազդել ֆիլհարմոնիկի բնականոն գործունեության վրա, ինչ-որ տեղ նաև հակառակը` շատ ավելի պատասխանատվությամբ ենք աշխատել և լրացրել բացակայությանս շաբաթները: Այդ մասին է խոսում նաև մեր ելույթների որակն ու բարձր մակարդակը, որը գնալով ավելի ու ավելի է կատարելագործվում: Ֆիլհարմոնիկն ինձ համար միշտ առաջին պլանում է, նույնիսկ եղան միջազգային պայմանագրեր, որոնք ստիպված եղա խզել, քանի որ ֆիզիկապես չէի հասցնի համատեղել բոլորը: Իրականություն դարձավ նաև ակադեմիայի գաղափարը, կազմակերպչական աշխատանքներն արդեն մեկնարկել են, առայժմ փակագծերը չեմ ցանկանում բացել, սակայն շուտով կունենանք հզոր հովանավոր,  ով կստանձնի ծրագրի ֆինանսական կողմի ապահովումը: Նշեմ, որ ակադեմիայում նաև կդասավանդեն լեգեոներ երաժիշտները: Էնրիկ Կամարասան արդեն երկու երեխաների հետ գալարափող նվագելու անհատական պարապմունքներ է անցկացնում, փոքրիկներից մեկն արդեն նվագում է:

-Չնայած բազում ձեռքբերումներին, ֆիլհարմոնիկն այսօր էլ ունի ֆինանսական խնդիրներ: Ֆինանսապես կայունանալու նպատակով տարեսկզբին խոսում էինք հիմնադրամ ստեղծելու մասին, որ փուլո±ւմ եք:

- Թեև ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը ֆինանսական աջակցություն է ստանում պետությունից և ինչպես ամեն տարի, այս տարի ևս մեր կողքին էր Վիվա Սել ՄՏՍ-ը, ինչն էականորեն թեթևացնում է ֆիլհարմոնիկի հոգսերը, սակայն դա բավարար չէ գոնե ցածր եվրոպական մակարդակի ֆինանսավորում ունենալու համար: Ուստի մենք որոշեցինք հետևել միջազգային փորձին, ստեղծել հիմնադրամ: Հիմնադրամն արդեն պաշտոնապես ստեղծված է, կա նաև միությունը: Հուսամ` 2013 թվականի առաջին կեսից արդեն կսկսվեն առաջին միջոցառումները, որոնք անմիջապես կուղղվեն ֆիլհարմոնիկի էլ ավելի բարգավաճմանը: Քանի որ առայժմ նախնական փուլում ենք, շատ բան ասել չեմ ցանկանում, գործնականում շատ շուտով հիմնադրամի ակտիվ գործունեության ականատեսը կլինենք: Սա շատ բան կփոխի մեր հասարակության մեջ: Մարդիկ այսօր չեն տալիս իրենց երեխաներին երաժշտական կրթության, քանի որ գիտեն, որ վաղն իրենց երեխան սոցիալապես ոչ ապահով կյանքով է ապրելու, եթե որոշի իր կյանքը կապել երաժշտության հետ: Մենք կոտրելու ենք այս մտավախությունները, Մոսկվան էլ մի օրում չի կառուցվել, համբերենք, և արժանի արդյունքը ոչ հեռու ապագայում կվայելենք: /ժպտում է/

-Դուք հրավիրյալ գլխավոր դիրիժոր եք Իսպանիայի Պրեմիում սիմֆոնիկ նվագախմբում: Դուք ցանկություն էիք հայտնել երաժշտավարության այս մշակույթը նաև Հայաստան բերելու մասին: Մենք ե±րբ կունենանք հրավիրյալ գլխավոր դիրիժոր:

-Այո°, հրավիրյալ գլխավոր դիրիժոր ունենալը ողջ աշխարհում ընդունված աշխատաոճ է: ՀՊՖՆ-ը  այլ դիրիժորների հետ աշխատելու լուրջ փորձ ունի, մենք պարբերաբար հրավիրում ենք աշխարհահռչակ դիրիժորների: ՀՊՖՀ հրավիրյալ գլխավոր դիրիժորի դերում տեսնում եմ Քրիստոֆեր Ուորրեն Գրինին, ով պարբերաբար լինում է Հայաստանում, մեր նվագախմբի հետ աշխատելու մեծ փորձ ունի: Սակայն կա մի խնդիր` դարձյալ ֆինանսական. երբ մենք նրան ճանաչենք իբրև հրավիրյալ գլխավոր դիրիժոր, առաջ է գալու վարձատրության խնդիր, որը մեծ գումարների հետ է կապված, իսկ դա առայժմ մեզ չենք կարող թույլ տալ: Կարծում եմ հեռու չէ այն օրը, երբ հիմնադրամի շնորհիվ մենք այլևս մեծ ֆինանսական խնդիրներ չենք ունենա: Մենք առաքելություն ունենք նաև հայ դիրիժորներին ներգրավելու ֆիլհարմոնիկի համերգներին, որին միշտ հավատարիմ ենք մնում:

-Ինչ ծրագրեր ունի ՀՊՖՆ-ը 2013-ի համար:

-Դարձյալ ունենալու ենք 46 համերգ` տարբեր ծրագրերով, երկու օպերային ներկայացումներ` Մասկանիի ՙԳեղջկական պատիվ՚/ՙCavalleria rusticana՚/ և Պուչինիի ՙՏոսկա՚-ն /ՙTosca՚/, մենք շեշտը դնում ենք ոչ թե դեկորացիաների, այլ կատարման վրա. մեր խնդիրը լավ երաժշտություն մատուցելն է, մենք դա կանենք: Պատրաստվում ենք հյուրախաղերի Գերմանիայում 2013-ի նոյեմբերի վերջին, առայժմ բանակցությունների փուլում ենք, տեսնենք…

-Համերգների ընթացքում մենք վայելում ենք հիանալի երաժտություն: Այդ երկժամյա համերգի ետևում շաբաթների, ամիսների քրտնաջան աշխատանք է: Աշխատանքային ի՞նչ մթնոլորտում է աշխատում ֆիլհարմոնիկի կոլեկտիվը:

-Հիանալի համերաշխ մթնոլորտ, հարազատ, միմյանց նկատմամբ սրտացավ կոլեկտիվ. սա վստահորեն կարող եմ ասել երաժիշտներից յուրաքանչյուրի անունից: Իհարկե, լինում են և՛ հեշտ, և՛ դժվար գործեր, որոնք ավելի մեծ աշխատանք և կենտրոնացում են պահանջում, սակայն եթե գործը սիրով է արվում, կարծում եմ` ամեն ինչ հաղթահարելի է (ժպտում է):

Ֆիլհարմոնիկի և ընդհանրապես, դասական երաժշտության վաղվա օրը լինելու է պայծառ, ուղին լինելու է զարգացման ու առաջընթացի:

-Մաեստրո°, ինչպե±ս եք պատկերացնում ֆիլհարմոնիկի վաղվա օրը

-Ֆիլհարմոնիկի և ընդհանրապես, դասական երաժշտության վաղվա օրը լինելու է պայծառ, ուղին լինելու է զարգացման ու առաջընթացի: Ավելի քան վստահ եմ, քանի որ այդ են վկայում մեր լեցուն ու անընդհատ համալրվող դահլիճները, այդ է վկայում հասարակության աճող հետաքրքրությունը ՀՊՖՆ և դասական երաժշտության նկատմամբ:

-Եվ վերջում, Ձեր ամանորյա բարեմաղթանքը

-Վերամբարձ խոսքեր չեմ ուզում ասել, պարզապես մաղթում եմ ամենակարևորը` առողջություն, համերաշխություն, անդադար լավ երաժշտություն: Թող գալիք տարին ավելի լավը լինի, քան նախորդը, թող միշտ խաղաղ լինի մեր երկրում, գալիք տարում նախագահական ընտրություններ են սպասվում, թող ամեն ինչ անցնի հարթ ու ի նպաստ մեր երկրի: Շնորհավոր գալիք 2013 թվական:

Հարցազրույցը վարեց Թեհմինա Արզումանյանը

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

СКОРБНЫЕ НОТЫ ДЕКАБРЯ

December 11th, 2012
by
under Статьи на русском.
No Comments.

Концерт, прошедший вчера в Большом зале филармонии им. Арама Хачатуряна, был посвящен памяти жертв трагического землетрясения 1988 года. В его программе не было ничего случайного: Скрипичный концерт N1 Тиграна Мансуряна в первом отделении и Шестая симфония (Патетическая) П.И.Чайковского – во втором. Основным эмоционально-философским содержанием двух этих разных по своей значимости произведений являются драматизм и страдание. Но во всем многообразии своих проявлений эти произведения несут не разрушение, а очищение, путь к новому этапу постижения бытия. Исполнители – филармонический оркестр Армении под управлением Эдуарда Топчяна и солистка Ануш Никогосян.

ТИГРАН МАНСУРЯН, БЕЗУСЛОВНО, – ОДНА ИЗ САМЫХ ЗНАЧИТЕЛЬНЫХ ФИГУР в современном музыкальном искусстве. Его музыку с восторгом воспринимают не только в стране, но и за рубежом. В ней привлекают глубина переживаний, предельная искренность высказываний, высочайшее композиторское мастерство, о котором у нас обычно не так часто говорят. В последние 20 лет интерес к творчеству Мансуряна за пределами родины, в Европе и в США, больше, чем в Армении. На протяжении этих лет мы варварски относились к своей культуре, в том числе и к ее вершинам.

Скрипичный концерт N1 Мансуряна, написанный в 1981 году по предложению выдающегося скрипача Олега Кагана и посвященный ему -одно из самых прекрасных и сложных сочинений. О.Каган был первым исполнителем этого концерта. Затем он исполнялся в Балтийских странах, Москве. За рубежом его играли Леонидас Кавакос (Австрия), Лиана Исакадзе, Шушан Сираносян (Франция) и другие. Значение композитора как драматурга мы ощущаем в каждой ноте, в каждом аккорде. В наш суматошный век его музыкальное слово будто настигает нас в толпе, останавливает, заставляет задуматься о себе и своей жизни. Искусство всегда отражает самые сложные коллизии общества. То же самое можно сказать о музыке Мансуряна: немногие современные творения сравнятся с ней в способности пробуждать умы и тревожить сердца. Должно быть, поэтому с каждым годом все более и более возрастает интерес к его искусству. Скрипичный концерт предваряли Концерт для виолончели и струнного оркестра, а также Двойной концерт для виолончели, скрипки и струнных. Эти три концерта, несомненно, отдельные работы, но образуют гармоничное целое. Одночастный концерт для скрипки внутренне разделен на две половины. Отношения между солирующей скрипкой и оркестром – драматические, порой наличествуют противоборствующие элементы.

 

 

 

 

СКРИПИЧНЫЙ КОНЦЕРТ ЯВЛЯЕТСЯ СВОЕОБРАЗНЫМ ИСПЫТАНИЕМ, выделяющим из общего ряда лишь тех, кому данная сфера музыки действительно по силам, в первую очередь духовным. Артисту, исполняющему его, недостаточно иметь хорошую техническую выучку, темперамент, то, что нередко называют приятными сценическими манерами. Здесь требуется совершенно иное – умение мыслить, играя, особый тип экспрессии. Речь идет о качествах, так или иначе высвечивающих сугубо индивидуальные особенности личности: склонность к философским обобщениям, глубина размышления.

Замечательно исполненный молодой одаренной скрипачкой Скрипичный концерт прозвучал как своего рода “исповедь сердца”. Ощущались живое дыхание музыки, трепетность и экспрессия развертывания музыкальной формы. Игра Ануш Никогосян являет собой торжество естественности. Естественна ее фразировка, словно рождающаяся из дыхания: скрипка и смычок – словно продолжение рук, все удобно, выходит само собой, сам исполнительский процесс доставляет наслаждение и исполнительнице, и слушателям. Покоряет и звуковое богатство игры, неотразимое обаяние красивого тембра поющей скрипки. Это уже сложившийся, созревший музыкант с определившейся творческой манерой и отчетливой пластикой. Концерт Мансуряна Ануш сыграла на одном дыхании, выстраивая его драматизм и философскую глубину, обнаруживая контрасты мыслей, связанных между собой и противоположных друг другу и образующих непрерывную цепь музыкального мышления.

Оркестр же играл роль то скромного слушателя, тихо вторящего солисту, то создавал контраст нежной и искренней скрипке. Это не было привычным состязанием в мастерстве и виртуозности, а столь отвечающий духу музыки Мансуряна разговор солиста, мятущегося поэта и более мудрого, но так хорошо его понимающего друга – оркестра.

И ВОТ ВТОРОЕ ОТДЕЛЕНИЕ: ПАТЕТИЧЕСКАЯ СИМФОНИЯ ЧАЙКОВСКОГО, ставшая как бы завершением всей сочинительской карьеры композитора – введение в мир душевных смятений, жестоких страданий, страстей, взлетов.

Напомним, что первое исполнение Шестой симфонии состоялось в октябре 1893 года в Петербурге под управлением автора и успеха не имело: “С этой симфонией происходит что-то странное: – писал композитор после премьеры. – Она не то чтобы не понравилась, но произвела некоторое недоумение. Что касается меня самого, то я горжусь ею более, чем каким-либо другим моим сочинением”… Как известно, абсолютное признание пришло этой гениальной музыке спустя несколько дней, когда после трагической и безвременно кончины Чайковского Шестая симфония прозвучала под управлением Е.Направника.

Э.Топчян не впервые обращается к музыке композитора, которую любит безгранично. В этом зале в исполнении Топчяна и его оркестра звучало не одно произведение композитора. Достаточно вспомнить блистательное исполнение оперы “Евгений Онегин”.

Шестая симфония в исполнении Топчяна – это Чайковский в эпоху нынешних глобальных катастроф и вселенских надежд. Контрасты заострены до чрезвычайности: человеческая жизнь и катастрофа первой части, всеохватное чувство счастья – второй, триумфальный марш – третьей и мировая скорбь финала – все это слышится не как история судьбы человеческой, а как история мира.

…Из тишины родился еле слышный не то стон, не то шорох. Из сумрачных глубин медленно вырастает скорбный мотив.

Чувства вселенского масштаба подчинены строгой воле дирижера. Кульминация разработки первой части столь мощна, что душе не дано вместить ее, дирижер словно сдерживает напор гнева и скорби, которые, если бы сумели прорваться, сокрушили бы все вокруг. Музыка словно грозится вырваться из оков ритма.

Фразировка и акценты тоже находятся в соответствии с суровостью и величием концепции. Никакой размытости контуров, каждая музыкальная фраза сказана ясно, мягкая извилистая тема вальса прорисовывается необыкновенно четко, так же гулко отдаются звуки литавр во второй части. И потрясающий финал – не боль погибающей души, а грандиозная Pieta, величавая скорбь народа и мира.

Наталия ГОМЦЯН

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 3.0/5 (2 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: +1 (from 1 vote)

Tags:.

spacer