Archive for 'Հայերեն հոդվածներ'

«Մեծանուն արվեստագետները խոցելի են»

October 30th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

«Առավոտը» Օհան Դուրյանի 90-ամյա հոբելյանի առիթով նրա տիկնոջից հետաքրքրվել էր (12.20.2012թ.)՝ ինչու պետական որեւէ միջոցառում չկայացավ, դիրիժորի այրին՝ տիկին Ալիսը, ընդամենը պատասխանել էր, որ ամուսնու հոբելյանը նշել են Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, Ազգային գրադարանը եւ էլի մի քանի դպրոցներ ու քոլեջներ: Այսօր` հինգ տարի անց, փաստորեն, մաեստրոյի հոբելյանի հետ կապված պատմությունը կրկնվում է: Այս տարի արվեստագետը կդառնար 95 տարեկան, եւ Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը Արամ Խաչատրյան համերգասրահում հոկտեմբերի 27-ին կայանալիք համերգով առայժմ միակն է, որ կնշի դիրիժորի հոբելյանը:

Ժամանակին մենք քանիցս տարբեր առիթներով զրուցել ենք, ներկայացրել Օհան Դուրյանի ոչ միայն ստեղծագործական ուղին, այլեւ նրա տարեկից ու երիտասարդ գործընկերներից ստացել մաեստրոյի անվան շուրջ պտտվող տարաբնույթ խոսակցությունների պատասխանները: Օրինակ, ի պատասխան մեր հարցի (04.11.2001թ.), թե, այնուամենայնիվ, կոնֆլիկտներ եղե՞լ են իր եւ դիրիժորի միջեւ, Գոհար Գասպարյանը պատասխանել էր. «Իրավացի եք, եղել են: Տարիների բարձունքից այժմ ես դա դիտում եմ որպես հրեշտակների երկխոսություն, եթե համեմատենք օպերային թատրոնում այսօր տեղի ունեցող կոնֆլիկտների հետ…»: Կամ` հաճախ չէ, որ մեծանուն արվեստագետը իր երիտասարդ կոլեգային ընծա է անում, այն էլ ընտանեկան «գանձարանից»:

Մեզ հետ զրույցում օպերային երգչուհի Մագդա Մկրտչյանը հայտնել էր, որ մաեստրոյի այրին եւ Դուրյան ընտանիքի բարեկամ՝ մասնագիտությամբ բժիշկ Վահան Վարդապետյանը, իրեն նվիրել են Դուրյաններին պատկանող հնաոճ շքեղ զարդ՝ թանկարժեք քարերով (12.20.2012թ.): Այս առիթով տիկին Ալիսն էլ պարզաբանել էր, թե այդ զարդը երգչական կարիերայի սկզբից եղել է թալիսման եւ ուղեկցել իրեն յուրաքանչյուր բեմելիս, սակայն «Մագդան արժանացել է ոչ միայն օպերային դիվա Ելենա Օբրազցովայի, այլեւ դիրիժորներ Մարիո Մերիգոյի, Ջուզեպպե Սաբատինի, նույնիսկ Պավարոտիի բարձր գնահատականին: Եվ թող որ այս զարդը նրան բերի նաեւ անձնական երջանկություն…»: Վերջերս էլ մի երաժիշտ (հարգելով նրա արվեստը՝ անունը չենք նշում) որոշ լրատվամիջոցներում ու Ֆեյսբուքում գրում է՝ իբր այլ մեծանուն երաժիշտների թվում Դուրյանին, մինչ 2011թ. մահկանացուն կնքելը, «վռնդել են Հայաստանից»: Այս առիթով մեզ հետ զրույցում Էդուարդ Թոփչյանը, որը, կարճ ժամանակահատված ուսանելով Դուրյանի ղեկավարությամբ, այնուամենայնիվ, համարում է նրան իր պրոֆեսորներից մեկը, ասաց. «Արվեստագետները, մանավանդ մեծանուն, խոցելի են: Նրանց հետ անհրաժեշտ է նուրբ վարվել: Ես Դուրյանի դեպքում «վռնդել» բառը չէի գործածի, բայց, անկասկած, մաեստրոյի անվան շուրջ ժամանակին եղան անհեթեթ ոչ միայն խոսակցություններ, այլեւ որոշումներ: Օրինակ, հայտարարվեց, թե Օհան Դուրյանը նշանակվում է օպերային թատրոնի ցմահ գլխավոր դիրիժոր եւ այլն, եւ այլն: Այո, նրան մեկուսացրին, սխալ է նման երաժիշտների հետ նման վարվելաոճը: Ի վերջո, Դուրյանը Դուրյան էր»: Ապա հավելեց. «Նրա ղեկավարությամբ ես սովորել եմ ամենակարեւորը՝ երաժշտությանը մոտենալ գերագույն լրջությամբ»:

Դիտարկմանը, թե ի վերջո գալիս է տարիք, երբ նույնիսկ աշխարհահռչակ արտիստը պետք է հեռանա բեմից, Թոփչյանը պատասխանեց. «Դիրիժորը մտածող է, փիլիսոփա: Եվ ինչքան էլ նա հասունանում է, տարիքն առնում է, այնքան իմաստնանում է: Դուրյանի հոբելյանին նվիրված համերգում ընդգրկել եմ Բեռլիոզի «Ֆանտաստիկական սիմֆոնիան»: Եթե չեմ սխալվում, առաջին անգամ հայրենիք վերադառնալուն պես Դուրյանը այդ սիմֆոնիան է ղեկավարել»: Մեր զրուցակիցը նշեց, որ 1922թ. Երուսաղեմում ծնված պատանին երիտասարդ տարիքում մեկնում է Եվրոպա, զարմացնում իր ֆենոմենալ հիշողությամբ, խորը ու զգայուն երաժշտականությամբ: Վերադառնալով հայրենիք՝ մինչեւ 1950-ականները մոտ 5 տարի Դուրյանը ղեկավարել է Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, ապա մեկնել Եվրոպա, 1962-67թթ. հանդես է եկել Լայպցիգի հռչակավոր Gewandhaus նվագախմբի հետ. «Կայացած 15 համերգները, որոնց ժամանակ դիրիժորը չի օգտագործել ոչ պարտիտուր, ոչ դիրիժորական փայտիկ, դառնում են գերմանական երաժշտական կյանքի բարձրակետը՝ հանդիսատեսի մեջ կենդանի թողնելով խոսուն ձեռքերի երաժշտության լեզուն: Մամուլում նրան համեմատում են Բերնշտայնի, Կարայանի, Տոսկանինիի, Նիկիշի եւ մյուս հանճարների հետ: Հակիրճ չեմ կարող խոսել, նա աշխատել է աշխարհի 110 նվագախմբերի հետ, իբրեւ օպերային դիրիժոր էլ, ասում են՝ Դուրյանի գլուխգործոցն էր նրա ղեկավարությամբ 60-ականներին Լայպցիգի օպերային թատրոնում ընթացող «Դոն Կառլոս» օպերան: Չմոռանամ, որ 1998-2001թթ. մաեստրոն հանդիսացել է Ազգային օպերային թատրոնի գլխավոր դիրիժորը: Այո, նա վիրավորված հեռացավ Ռուսաստան, Մոսկվայում հանդես եկավ մի շարք համերգներով, ավելի ուշ վերադարձավ Հայաստան…»:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Կոմպոզիտոր, պրոդյուսեր Դեն Եսսիանի հարցազրույցը

October 16th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

«Առավոտը» հյուրընկալել էր առաջին անգամ հայրենիք այցելած կոմպոզիտոր, պրոդյուսեր Դեն Եսսիանին, ով 1971թ. իր ստեղծած Yessian Music ընկերության, 1990-ականներից էլ որդիների՝ Բրայնի եւ Մայքլի համագործակցությամբ դարձել է ԱՄՆ-ի եւ աշխարհի պահանջված ու նորարարական կազմակերպություններից մեկը, որն իր գրասենյակներն ու ստուդիաներն ունի տարբեր երկրներում: Այս ընկերությունն արդեն մի քանի տասնամյակ երաժշտություն է ապահովում հանրահայտ United Airlines, Coke, Disney, Ford, McDonalds գործակալությունների համար: Հետաքրքրությանը, թե ինչո՞ւ այսքան ուշ այցելեց հայրենիք, մեր զրուցակիցը նշեց, թե ծնվել ու մեծացել է Դեթրոյթում, հետո ընկավ հիշողությունների գիրկը. «Դպրոցում ուսանելու առաջին տարիներին մայրս չէր մոռանում գրքերի կողքին տեղավորել նաեւ նախաճաշ: Ի՞նչ եք կարծում, դա ի՞նչ էր. տոլմա կամ հայկական մեկ այլ ուտեստ: Իսկ հիմա պատկերացրեք՝ մի միջավայրում, որտեղ երեխաների պայուսակներում միայն ամերիկյան լանչեր են, ինձ մոտ՝ նրանց համար մի էկզոտիկ կերակուր….: Հաճախ էի մորս հարցնում, թե ինչո՞ւ ինձ չի տալիս ամերիկյան ուտելիք: Ի պատասխան՝ նա երգում էր հայկական հոգեւոր երգեր, այդ թվում՝ հատվածներ Եկմալյանի Պատարագից: Իհարկե, ես հետո-հետո, շա՜տ հետո հասկացա, թե ի՜նչ մեծ նշանակություն ունեցավ մորս՝ ինձ տված հոգեւոր սնունդը: Չէ, ես այդքան սենտիմենտալ չեմ, բայց պիտի խոստովանեմ, որ երբ մարդ տարիքն առնում է, ուզում է ոչ միայն ուսումնասիրել իր ակունքները, այլ պարզապես ետ գնալ ու մխրճվել իր արմատներում: Դա էլ գիտեք, չէ՞, ինչից է գալիս: Երբ մեծանում ես, շա՜տ ժամանակ ունես մտածելու»:

Զրույցի ընթացքում պարզեցինք, որ երաժիշտը մինչեւ 16 տարեկան, իր ձեւակերպմամբ՝ լինելով ամերիկյան մշակույթում, փնտրել է հայկական երաժշտության արտահայտչամիջոցներ: «16 տարեկանում իսկապես հիանալի տիրապետում էի կլարնետին ու այդ ժամանակ հրավեր ստացա մի հայկական ֆոլկ խմբից, որի փորձառու երաժիշտներն ինձ միանգամից ասացին՝ լսել ենք՝ ինչպես ես կլարնետ նվագում: Իսկ եթե վիրտուոզ կլարնետահար ես, ապա ենթադրում ենք, որ հայկական երաժշտությունից հեռու չես լինի: Այդ խմբի նվագացանկում ամերիկյան ու հայկական ստեղծագործություններ էին: Կարճ ասեմ՝ նրանք ինձ սովորեցրին հայկական երաժշտարվեստ,- հիշեց կոմպոզիտորն ու հավելեց.- կրկնում եմ՝ 16 տարեկան էի: Եվ այդ ժամանակ էլ հայերն ինձ սովորեցրին սիգար ծխել: Թեեւ իրենք խմիչք շատ էին օգտագործում, բայց ինձ պարզապես արգելում էին»: Հետո մեր զրուցակիցն էլ ավելի հեռու գնաց. «Նախնիներս եղեռնից հետո Թուրքիայից տեղափոխվել են Հունաստան, որտեղ ծնվել եմ ես, այնուհետեւ Կուբա: Վերջին հանգրվանը Ամերիկան էր:

Թեեւ հարցազրույցների մեծ փորձ ունեմ, բայց, չգիտես ինչու, մոռացա ամենակարեւորը. երաժշտական իմ, բառի իսկական իմաստով՝ ամեն ինչը, ինչպես կուզեք անվանեք, ժառանգել եմ մորիցս: Նա տարիներ շարունակ երգել է Միչիգանի «Կոմիտաս» երգչախմբում: Դեռեւս այդ ժամանակվանից էր, որ իմ ներսում դրոշմվեց Եկմալյանի Պատարագը, որտեղից հատվածներ մինչեւ այժմ էլ ոչ թե երգում, այլ կատարում է 93-ամյա մայրս…»,- հայտնեց մեր զրուցակիցը: Հետո էլ մենախոսեց. «Ի վերջո երաժշտությունն ինձ բերեց հայրենիք՝ Հայաստան: Այս միտքս ընդունեք այսպես, ուղիղ… Կարծես տուն եմ եկել: Իսկ եկել եմ ոչ միայն նախնիներիս, ընտանիքիս, այլեւ համայն հայությանը, ինչու չէ՝ աշխարհին ձոնածս ստեղծագործությամբ, որը, թերեւս, գրել էի դեռեւս երեք տարի առաջ, բայց ի սկզբանե մտածում էի համաշխարհային պրեմիերան իրականացնել Հայաստանում: Մի գերագույն ցանկությունս կատարվեց. եղեռնի զոհերի հիշատակին նվիրված «Հայկական եռապատումը» իսկապես բարձրարվեստ հնչեցրին Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը եւ մեներգիչ Տիգրան Պետրոսյանը՝ Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ: Ընդ որում, ստեղծագործությանս կնքահայրը Միչիգանի հայկական եկեղեցու հոգեւոր հովիվն է, որի առաջարկով եմ գրել այն»:

© 1998 – 2017 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: +1 (from 1 vote)

spacer

ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի Խաղաղության արտիստ Էլիսո Բոլկվաձեն համերգային գործունեությունը զուգահեռում է հասարակականին

October 11th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Էլիսո Բոլկվաձեն Հայաստանում է 11-րդ երեւանյան միջազգային երաժշտական փառատոնի շրջանակներում փարիզաբնակ վրաց դաշնակահարուհի Էլիսո Բոլկվաձեի դափնիների «հավաքածուում», բացի մասնագիտական միջազգային մրցանակներից, տեղ են գտել նաեւ 2015թ. ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Artist of Peace կոչումը, որին արժանացել է մշակութային եւ մարդու իրավունքների պաշտպանական միջոցառումներին գործուն մասնակցություն ունենալու եւ Ֆրանսիայի կառավարության Chevalier des Arts et Letters պարգեւը՝ Վրաստանի ու Ֆրանսիայի միջեւ մշակութային կապերի զարգացմանը նպաստելու համար: «Առավոտի» հետ զրույցում Էլիսո Բոլկվաձեն հիշեց 1997թ. սկիզբ առած պատերազմը, ցավով նշեց, որ, իր խոսքերով՝ «Այդ տարիներին մարդիկ ոչ միայն մահանում էին ֆիզիկապես, այլեւ հոգեպես: Եվ էլ ինչ ստեղծագործական կյանքի մասին կարող էր խոսք գնալ: Իհարկե, ոչ պատերազմում, բայց ստեղծված իրավիճակում զոհ գնաց նաեւ հայրս՝ Զաուր Բոլկվաձեն, որն աշխատում էր հանրահայտ մոսկովյան «Կրոկոդիլ» ամսագրի թբիլիսյան մասնաճյուղում՝ որպես լրագրող: Իհարկե, մինչ այդ քաղաքական իրադարձությունները, մասնակցել էի մի քանի միջազգային մրցույթների, օրինակ՝ 14 տարեկանում մասնակից էի Լայպցիգում Բախի մրցույթին… Իսկ ընդհանրապես, առաջին բեմելս կայացել է 7 տարեկանում: Հորս մահն ու պատերազմական տարիների սկիզբը 1997թ. համընկան հերթական, այս անգամ Ավստրիայում կայացած մրցույթի հետ:

Տարբեր երկրներում եմ ապրել՝ Ավստրիա, Ֆրանսիա, հետո կրկին Ավստրիա: Այս պահին Փարիզում եմ, բայց աշխատել եմ օգտակար լինել հայրենիքիս»: Մեր զրուցակիցն ասածը հիմնավորեց այսպես. «2013թ. Վրաստանում հիմնել եմ «Lyra» հիմնադրամը՝ տաղանդավոր երիտասարդներին սատարելու նպատակով, ապա հիմնադրեցի Բաթումի միջազգային երաժշտական փառատոնը: Այս կազմակերպչական աշխատանքները զուգահեռել եմ հյուրախաղային գործունեությամբ: Հանդես եմ եկել մենահամերգներով, այդ թվում՝ նաեւ նվագախմբերի ընկերակցությամբ՝ Եվրոպայում, Ասիայում եւ Ամերիկայում: Համագործակցել եմ Չեխիայի, Ֆրանսիայի, Քաթարի, Սանկտ Պետերբուրգի եւ այլ նվագախմբերի հետ, մի շարք բարեգործական համերգներ եմ ունեցել Վրաստանում, ԱՄՆ-ում, Շվեյցարիայում, EMMA for Peace հիմնադրամի հրավերով մասնակցել եմ Վարշավայում կայացած Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի 13-րդ գագաթաժողովին, ինչպես նաեւ ՄԱԿ-ի սրահում՝ Sergio Vieira De Mello Foundation կոնֆերանսին»: Հետաքրքրվեցինք՝ շփվո՞ւմ է հայ գործընկերների հետ եւ համերգային ծրագրերում ներկայացնո՞ւմ է հայ հեղինակների:

Դաշնակահարուհին ասաց, որ դեռեւս հայ հեղինակի եւ ոչ մի ստեղծագործություն չի հնչեցրել, սակայն դա չի նշանակում, որ չգիտի Կոմիտասին, Խաչատրյանին եւ մյուս հայ երեւելիներին: «Շատ շուտով Փարիզում կկայանա համերգ, որի կազմակերպիչը իմ «Lyra» հիմնադրամն է եւ կայանալիք երեկոյին կմասնակցի նաեւ ախալքալաքաբնակ ձեր հայրենակիցը՝ 11-ամյա տաղանդավոր դաշնակահարուհի Անահիտ Ստերմաշովան: Վերջերս նա մասնակցեց նաեւ Բաթումի միջազգային երաժշտական փառատոնին եւ ստացավ հատուկ մրցանակ ու 600 եվրո գումար»,- հայտնեց արվեստագետը: Էլիսո Բոլկվաձեն 11-րդ երեւանյան միջազգային երաժշտական փառատոնի շրջանակներում հոկտեմբերի 10-ին «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ, Հայաստանի ազգային կամերային նվագախմբի ընկերակցությամբ հանդես կգա Բեթհովենի թիվ 1 դաշնամուրի կոնցերտի մեկնաբանմամբ: Զրույցի ընթացքում դաշնակահարուհին կատակեց. «Երբ պատրաստվում էինք երեւանյան համերգին, մայրս ասաց՝ գուցե քեզ մտաբերեն, չէ՞ որ դու 1979թ. հանդես ես եկել հենց Երեւանի Չայկովսկու անվան երաժշտական մասնագիտական դպրոցում Վրաստանի կենտրոնական երաժշտական դպրոցի մի քանի սաների հետ: Իսկապես, մայրս համոզված էր դրանում, քանի որ ես էլ եմ հիշում, թեեւ 12 տարեկան էի, որ Լիստի «Տարանտելայի» կատարումից հետո չէին թողնում ինձ բեմից հեռանալ»:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Երբ բեմում «դաշնամուրամարտ» է

October 5th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Արդյունքում շահում են հանդիսատեսն ու դասական երաժշտությունը
«Արամ Խաչատրյան» համերգասրահի բեմում վաղը թեժ է լինելու. Ռախմանինովն ընդդեմ Շոպենի, Մոցարտն ընդդեմ Վագների, Բեթհովենն ընդդեմ Սեն—Սանսի, եւ, իհարկե, Արամ Խաչատրյան…
Այդ օրը Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի նվագակցությամբ տեղի կունենա «դաշնամուրամարտ» գերմանացի դաշնակահարներ Պաուլ Ցիբիսի եւ Անդրեաս Քեռնի մասնակցությամբ։ «Դաշնամուրամարտ» նախագծի շրջանակներում հայ հանդիսատեսը ներկա կգտնվի համաշխարհային պրեմիերայի, քանի որ առաջին անգամ է, որ դաշնակահարներն իրենց մարտին մասնակից են դարձնելու նաեւ նվագախմբին եւ դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանին։ Ի դեպ, համագործակցության այսպիսի ձեւաչափի գաղափարը ծնունդ է առել դեռեւս 2014թ. նոյեմբերին՝ «Piano Battle»—ի առաջին երեւանյան համերգից հետո։
Ինչպես ցանկացած մարտում, այնպես էլ՝ այս դեպքում կլինի հաղթող եւ պարտվող։ Արդյունքները կորոշեն ունկնդիրները հատուկ քվեարկության միջոցով. բոլորը կունենան երկկողմանի՝ սեւ եւ սպիտակ քվեաթերթիկներ, որոնց միջոցով էլ ձայն կտան իրենց նախընտրած դաշնակահարին։
Այս տարի նշվում է Հայաստանի եւ Գերմանիայի միջեւ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 25—ամյակը։ ՀՀ—ում Գերմանիայի արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Բերնհարդ Մաթիաս Քիսլերը երեկ հրավիրված ասուլիսի ժամանակ նշեց, որ «Դաշնամուրամարտը» լինելու է հոբելյանական տարվա ընթացքում իրականացված մեծածավալ եւ հետաքրքիր մշակութային միջոցառումների շարքի բարձրակետը։ «Միջազգային հարթակում կայացած եւ ճանաչված երկու դաշնակահարները ելույթ կունենան Երեւանի պահանջկոտ հանդիսատեսի առջեւ։ Նրանք բեմում լինելու են մրցակիցներ, իսկ թե ով է հաղթելու, կորոշի հայ հանդիսատեսը»,–ընդգծեց բարձրաստիճան դիվանագետը՝ հիշեցնելով, որ նման ձեւաչափով երեք տարի առաջ տեղի ունեցած համերգը կազմակերպվել էր բրիտանական կողմի հետ միասին։ Մ. Քիսլերը նկատեց, որ Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ առաջին անգամ չէ, որ համագործակցում են, եւ այս ձեւաչափով համերգի գաղափարը նույնպես մեծ ոգեւորությամբ է ընդունվել։ «Երեւանյան 11—րդ միջազգային երաժշտական փառատոնը հրաշալի երաժշտություն է մատուցում, բայց այս մեկն առանձնահատուկ է լինելու»,–վստահեցրեց նա։
Դաշնակահար Պաուլ Ցիբիսը եւ Անդրեաս Քեռնը հիմնականում նվագում են դասական երաժշտություն։ Դասական երաժշտության համերգի ժամանակ շոուի բաղադրիչներ ներմուծելով՝ նրանք փորձում են ավելի հրապուրիչ եւ հեշտ ընկալելի դարձնել դասական երաժշտությունը, քանի որ, Ա. Քեռնի կարծիքով, խնդիրը ոչ թե դասական երաժշտությունը ընկալելու դժվարությունն է, այլ մատուցման ձեւաչափը։ Արդյունքում 2009 թվականին բավականին ինքնաբուխ ձեւով ծնվեց «Piano battle»—ի գաղափարը։ Եթե սկզբում նրանք «մենամարտում» էին, ապա երկու տարի առաջ գաղափարը զարգացրին եւ որոշեցին, որ յուրաքանչյուր մրցափուլից հետո հաղթողին կարելի է հնարավորություն տալ հաջորդ կատարման ժամանակ ներգրավելու տարբեր գործիքային խմբեր որպես «զինատեսակներ»։
«Տարվա ընթացքում հանդես ենք գալիս մոտ 50 համերգներով։ Այսօր հաճույքով կրկին գտնվում ենք Հայաստանում, քանի որ նախորդ անգամ այն զգացողությունն ենք ունեցել, որ հայերը շատ են սիրում դասական երաժշտություն, եւ ձեր մեջ գնահատանքի զգացում կա դասական երաժշտության հանդեպ։ Այդ ամենը ոգեշնչել է մեզ կրկին վերադառնալու եւ հանդես գալու հայկական բեմում»,– ասաց դաշնակահարը։ Նշենք, որ ծրագրում ընդգրկված են նաեւ Արամ Խաչատրյանի ստեղծագործություններից, որոնք ներկայացվելու են տարբեր գործիքային մեկնաբանություններով։
Պաուլ Ցիբիսն էլ մանրամասնեց, որ երաժշտական մրցապայքարի ձեւաչափով ներկայացնելու են պատմություններ, որոնց մասնակից են դարձնելու նաեւ հանդիսատեսին։ «Ընդ որում, մենք ոչ միայն ձգտելու են նվաճել հանդիսատեսին եւ ստանալ արձագանքներ, այլեւ ստացած ազդակների հիման վրա զարգացնելու ենք հետագա երաժշտական մրցամարտը։ Մատուցելու ենք դասական երաժշտություն, որը պետք է լրջորեն մատուցվի եւ ընկալվի, բայց դրանք ընդմիջվելու են զվարճալի եւ աշխույժ իրադարձություններով»,–ասաց նա։
Համերգային ծրագիրը կազմելիս երաժիշտները հաշվի են առնում յուրաքանչյուր հյուրընկալ երկրի առանձնահատկությունները։ Խոսքը վերաբերում է ոչ թե դասականների ստեղծագործություններին, այլ երաժշտական կատարումների միջեւ եղած ընդմիջումներին, որոնք համեմված են հումորով եւ շոու ծրագրերին հատուկ այլ բաղադրիչներով։ Երեւանյան պրեմիերայի ժամանակ ներկայացվելու են հատվածներ դասականների հայտնի գործերից, քանի որ ձեւաչափը նոր է, եւ չեն ցանկացել ծանրաբեռնել հանդիսատեսին բարդ ստեղծագործություններով։ Այս նոր ձեւաչափով երկրորդ համերգը տեղի կունենա ԱՄՆ—ում։
Իսկ համերգի հումորային մասը կապահովի հաղորդավար Սերգեյ Սարգսյանը («ArmComedy»), ով նաեւ կփորձի որպես միջնորդ հանդես գալ երկու մրցակիցների միջեւ։ Նա նշեց, որ ծանոթացել է ծրագրին եւ հիացած է, թե որքան հավասարակշռված են մատուցված դասական երաժշտությունն ու խաղը։ «Մեծ բավականություն կստանան թե դասական երաժշտության երկրպագուները եւ թե լավ ժամանցի ակնկալիքով եկած հանդիսատեսը»,–ընդգծեց Ս. Սարգսյանը։
Համերգի կազմակերպիչները նշում են, որ համերգն ապահովված է նաեւ հետաքրքիր գունային եւ ձայնային լուծումներով։
Լուսինե ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
Հայաստանի հանրապետություն օրաթերթ
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Խիտ գրաֆիկի մեջ անգամ Երևանի համար միշտ ժամանակ գտնում եմ. Ռուբեն Ահարոնյան

October 3rd, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Հոբելյանական տոնակատարություններ նա չի սիրում: Ամենակարևորը նրա համար՝ լավ զգացողություն ունենալը և երաժշտությանը ծառայելն է:

Երևանյան 11-րդ միջազգային փառատոնի շրջանակում Արամ Խաչատրյան համերգասրահը հյուրընկալեց անվանի ջութակահարին և իր ղեկավարած Բորոդինի անվան լարային քառյակին: Համերգը նվիրվեց Ռուբեն Ահարոնյանին ծննդյան 70-ամյակին:

Լարային քառյակը համերգին կատարեց Շոստակովիչի թիվ 6 կվարտետը, որն իրենց ղեկավարի ամենից շատ սիրված գործերից է: Հնչեց նաև հազվադեպ հնչող Հուգո Վոլֆի սերենադը և Շուբերտի կվարտետը: Համերգի երկրորդ բաժնում Ռուբեն Ահարոնյանը հանդես եկավ որպես մենակատար ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ:

«Ես երբևէ չեմ կորցրել կապը Կոմիտասի անվան քառյակի հետ: Որդեգրել եմ այս քառյակի գեղարվեստական մոտեցումներն ու սկզբունքները»,- ասում է Ահարոնյանը:

Նրա համար Երևանը կա և մնում է սիրելի ու հարազատ քաղաք, ուր նա վերադառնում է ամեն տարի, եթե ոչ համերգով, ապա գոնե մի քանի օրով, ժամանակ գտնելով հյուրախաղերի և ձայնագրությունների իր խիտ գրաֆիկի արանքում:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Ֆրանսիացի դիրիժորը հայերիս և մեր նվագախմբի մասին

September 20th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Հայաստանյան համերգի շնորհիվ Պոլ-Էմմանուել Թոման տեղեկացել է նաեւ Այվազովսկու հայկական ծագման մասին:

«Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կողմից սեպտեմբերի 11-ին մեկնարկած 11-րդ Երեւանյան միջազգային երաժշտական փառատոնի (գեղարվեստական ղեկավարներ՝ Էդուարդ Թոփչյան, Ալեքսանդր Չաուշյան) օրերս կայացած հերթական համերգը նվիրված էր Հովհաննես Այվազովսկու ծննդյան 200-ամյակին: Ֆրանսիացի դիրիժոր Պոլ-Էմմանուել Թոմայի ղեկավարությամբ նվագախումբը հնչեցրեց Դյուկայի, Գրիգի, Դեբյուսիի ստեղծագործությունները, մենակատարն էր հայաստանցի ունկնդրին ծանոթ դաշնակահար Ալեսիո Բաքսը (ԱՄՆ):

«Առավոտը» զրուցեց առաջին անգամ մեր երկիր ժամանած Պոլ-Էմմանուել Թոմայի հետ: Նա Հայաստանում էր տեղեկացել, որ աշխարհահռչակ ծովանկարիչը հայազգի է: Հավելեց նաեւ՝ իր ձեւակերպմամբ. «Թեեւ հայ երաժիշտների հետ շփումս տասնամյակների պատմություն չունի, ընդամենը 2012 թվականից Ֆրանսիայում իմ ղեկավարությամբ անցնող Menton փառատոնային ծրագրերից մեկում շուրջ երեք տարի առաջ հրավիրել էի տաղանդավոր ջութակահար Սերգեյ Խաչատրյանին, ղեկավարել եմ Արամ Խաչատրյանի ստեղծագործություններից, բայց շատ եմ լսել մշակույթի տարբեր ոլորտները ներկայացնող, մասնավորապես՝ հայ կատարողական արվեստի անվանի արվեստագետների մասին: Մտածում եմ առաջիկայում փառատոնային համերգներին հրավիրել հայաստանցի երաժիշտներից եւս»:

Եվրոպական, ռուսական եւ այլ բազմաթիվ նվագախմբերի հետ հանդես եկած դիրիժորը հիացական խոսքեր շռայլեց մեր ֆիլհարմոնիկի հասցեին: «Առաջին փորձից ինձ գրավեց աշխատանքը նվագախմբի հետ, երաժիշտները չափազանց լուրջ են վերաբերվում իրենց աշխատանքին, օրինակ, Դեբյուսիի «Ծովը» ստեղծագործությունը, որ ղեկավարել եմ մի շարք նվագախմբերի հետ, այստեղ կարծես այլ հնչողություն ստացավ, հանձին ձեր նվագախմբի արտիստների պրոֆեսիոնալիզմի: Դեբյուսիի այս հանճարեղ երկը ունի հստակ գույն… այդուհանդերձ, կոմպոզիտորը նվագախմբին ընձեռել է մեկնաբանման առումով լիակատար ազատություն, ինչը աննկարագրելի բարդ է եւ դատելով ձեր հանդիսատեսի ընդունելությունից, հաջողվեց մեզ…»,- հայտնեց դիրիժորը: Պոլ-Էմմանուել Թոման միայն անցյալ համերգաշրջանում Ֆրանսիայի Rouen օպերային եւ այլ թատրոններում ղեկավարել է 30-ից ավելի օպերային ներկայացումներ, այդ թվում՝ Վերդիի «Աիդա», «Նաբուկո», Ռոսինիի «Սեւիլյան սափրիչ», Բիզեի «Կարմեն», Պուչինիի «Տոսկա» եւ այլն:

Հետաքրքրությանը, թե մեր ֆիլհարմոնիկի գեղարվեստական ղեկավար Թոփչյանի օրինակով ինքն էլ երդվյալ օպերասեր է, մեր զրուցակիցը պատասխանեց. «Մեծ հաշվով օպերան դրամա է, ինչը չես համեմատի սիմֆոնիկ, մաքուր երաժշտության հետ: Հավանաբար ինչպես Թոփչյանը, այնպես էլ ես, շատ ենք սիրում թե սիմֆոնիկ, թե օպերային արվեստները: Ժամանակին պատիվ եմ ունեցել հանդիսանալու ֆրանսիացի օպերային դիրիժոր Ժորժ Պրետորի ասիստենտը, ձայնագրություններ իրականացնել Մարիա Կալլասի եւ այլ հռչակավորների հետ: Կատարողական արվեստում էլ համագործակցում եմ միջազգային ճանաչում ունեցող երաժիշտների հետ, օրինակ՝ ջութակահար Գիդոն Կրեմերի, տենոր Ռոբերտո Ալանյայի հետ եւ այլն…»: Ժպտալով էլ ասաց, որ չի բացառվում՝ մի օր Երեւանում իրեն հանդիպենք օպերային ներկայացում ղեկավարելիս: «Այսուհետ Երեւանն իր հանդիսատեսով եւ նվագախմբով ինձ կձգի այնպես, ինչպես Բեռլինը, Մյունխենը, Հռոմը, Ֆրանկֆուրտը, Նիցցան, Զալցբուրգը, Պարման, Թյուրինգիան…»:

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2017/09/20/908321/

© 1998 – 2017 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Փառատոնը խոստանում է 12 բազմերանգ համերգներ

September 12th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Երևանյան 11-րդ միջազգային երաժշտական փառատոնը փորձում է փոքր բյուջեով բերել մեծ անուններ: Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի տնօրեն Ռուզաննա Սիրունյանի խոսքով՝ դա հաջողվում է փառատոնի  գեղարվեստական ղեկավարների՝ Ալեքսանդր Չաուշյանի և Էդուարդ Թոփչյանի միջազգային երաժշտական աշխարհում ունեցած մեծ կապերի շնորհիվ: Այսօր Երևանյան 11-րդ միջազգային երաժշտական փառատոնի բացման համերգին Արամ Խաչատրյան համերգասրահում ելույթ կունենան 15-ամյա դաշնակահար, ինչպես նրան անվանում են՝ «Ռուսական դաշնամուրային դպրոցի նորագույն ֆենոմեն» Ալեքսանդր Մալոֆեևը և իտալացի հանրահայտ կլառնետահար Ալեսանդրո Կարբոնարեն:

«Հրաշամանուկ Ալեքսանդրը երկրորդ անգամ է Հայաստանում: Նրա համերգային գրաֆիկը այնքան խիտ է, որ միայն մեկ օրով ենք կարողացել բերել», – ասում է տիկին Սիրունյանը:

«Հինգ տարեկանից եմ սկսել նվագել: Կարելի է ասել, որ կլարնետն իմ խաղալիքն էր: Իմ ընտանիքի անդամները ևս ոչ պոպուլյար գործիքների վրա էին նվագում»: Կլարնետահարն անցկացրել է նաև վարպետության դաս և նրա կարծիքով հիանալի և հեռանկարային երիտասարդ երաժիշտներ ունենք: Օգնելու է նրանց լավ գործիքներ ձեռք բերել և ցանկություն ունի մեկ անգամ ևս այցելել Հայաստան, ավելի երկար ժամանակով ու վարպետության դասերին ավելի շատ ժամանակ կտրամադրի, խոստացավ նա:

Սպասվում են 12 հետաքրքիր ու բազմերանգ համերգներ: Կազմակերպիչների խոսքով, Երևանյան 11-րդ միջազգային երաժշտական փառատոնը այս տարի կներկայացնի ոչ միայն զուտ դասական համերգներ, այլև առանձնահատուկ ծրագրեր: Հոկտեմբերի 6-ին երևանյան հանդիսատեսին սպասվում է «արգենտինական տանգոյի երեկո» բանդոնեոնահար Պաբլո Մարինետտիի հետ, իսկ հոկտեմբերի 12-ին գերմանացի երկու անվանի դաշնակահարներ «կմենամարտեն» բեմում: Կնշեն նաև Հովհաննես Այվազովսկու 200-ամյակը, Հոբելյանական համերգով կնշեն Ռուբեն Ահարոնյանի ծննդյան 70-ամյակը, որին ներկա է լինելու անվանի ջութակահարն ու իր ղեկավարած «Բորոդինի անվան կվարտետը: Հոբելյանական կլինի նաև փառատոնի փակման համերգը՝ նվիրված Օհան Դուրյանի 95-ամյակին:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Պուչինիի «Բոհեմ»-ով ֆիլհարմոնիկ նվագախումբն ամփոփում է համերգաշրջանը

July 26th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը 2016-2017թթ. համերգաշրջանն ամփոփում է Ջակոմո Պուչինիի «Բոհեմ» օպերայով: Առհասարակ համերգաշրջանը բավական հագեցած էր: Առնո Բաբաջանյանի «Սիրված երգերից» մինչև «Քեզ համար, Ազնավուր» համերգներ, բարեգործական համերգ` նվիրված ապրիլյան պատերազմի բոլոր հերոսներին: Մայիսի 6-ին էլ Եվրամիության պատվիրակության հետ համատեղ կազմակերպվեց «Եվրոպան հանուն խաղաղության» նախագիծը: Համերգաշրջանը հագեցած էր նաև մշակույթի նախարարության  «Մշակութային կանգառ» նախաձեռնության համերգներով:

Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբն ամփոփում է 2016-2017թթ. համերգաշրջանը: Տարեսկզբից սկսած՝ համերգաշարը հագեցած էր հետաքրքիր նախագծերով, որոնցից առաջինը թերևս Առնո Բաբաջանյանի «Սիրված երգերի» երեկոն էր, որին մասնակցեցին օպերային և էստրադային լավագույն հայ կատարողները: Վերջիններիս՝ ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ ելույթ ունենալու հաջորդ առիթն էլ հունիսի 1-ին և 2-ին կայացած  «Քեզ համար, Ազնավուր» համերգներն էին: Ապրիլի 10-ի բարեգործական համերգը նվիրված էր ապրիլյան պատերազմի բոլոր հերոսներին: Համերգաշրջանի եզրափակիչ համերգները տեղի կունենան հուլիս 24-ին և 26-ին:

Օպերային 5 հանրահայտ մեներգիչներ՝ բարիտոն Ջանպիերո Ռուջջերին, սոպրանո Անի Յորենցը, բաս Վազգեն Գազարյանը, տենորներ Լիպարիտ Ավետիսյանն ու Դավիթ Բաբայանցը ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ կկատարեն հայտնի արիաներ տարբեր օպերաներից երկուշաբթի օրը: Իսկ 2 օր անց՝ հուլիսի 26-ին՝ նշված մեներգիչներին կմիանան ևս մի քանիսը և մաեստրո Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ կներկայացնեն Ջակոմո Պուչինիի «Բոհեմ» օպերան՝ բոլորովին նոր բեմականացմամբ: Ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանը բավականին մեծ սպասելիքներ ունի նոր «Բոհեմից»:

Մեներգիչները կկրեն ֆրանսաբնակ մոդելավորողներ Վարդան և Գևորգ Թառլոյանների տրամադրած շքեղ հագուստները: Բեմականացման ռեժիսորն է Սուքիաս Թորոսյանը:

Հայերենին չտիրապետելով՝ իտալացի բարիտոն Ջանպիերո Ռուջջերին փորձերի ընթացքում առանց թարգմանության է աշխատել ռեժիսոր Սուքիաս Թորոսյանի հետ: Այն ամենն, ինչ ասում էր Սուքիասը, չի թարգմանվել ինձ համար, բայց ես այդ ամենը հասկանում էի, քանի որ նա ինձ հետ խոսում էր արվեստի լեզվով՝ անկեղծացավ բարիտոնը:

«Բոհեմն այս անգամ իսկապես շատ յուրահատուկ է ստացվել, քանի որ շատ փոքր տարածության վրա պետք է ներկայացնենք: Շատ հաճելի է նաև նման կոստյումներով հանդես գալ և մեկ բեմում աշխատել հիանալի կոլեգաների հետ: Մեծ անհամբերությամբ եմ սպասում նաև մեր գալա համերգին»:

Հայրենիքում ելույթ ունենալը մեծ պատիվ է նաև գերմանաբնակ սոպրանո Անի Յորենցի համար: Եթե նրա անցյալ տարվա բեմական հագուստից բեմադրության ռժիսորը դժգոհ էր, ապա այս տարվա ներկայացման կոստյումները յուրահատուկ են ընտրված: 19-րդ դարի շունչը փոխանցող հագուստներն էլ ավելի կատարյալ կդարձնեն «Բոհեմը»: Բոհեմյան մթնոլորտ կտիրի նաև ներկայացումից առաջ: Թառլոյան եղբայրեների հագուստներով մանեկենները կշրջեն նախասրահում ու կդիմավորեն հյուրերին:

 
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

«Ամեն» բեմադրության առանցքում «ազգային ինքնաճանաչողության խնդիրն է»

June 23rd, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Հունիսի 23-ին մարզահամերգային համալիրում մեր հանդիսատեսին է ներկայացվում «Ամեն» երաժշտական դրամատիկ-էպիկական շոուն, որին մասնակցում են մեր լավագույն օպերային երգիչները, Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը՝ Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ, «Հովեր» երգչախումբը, «Նարեկ» պարային համույթը, էստրադային և ջազ երաժիշտներից բաղկացած նվագախումբը, ազգագրական խմբեր և այլն:

Ներկայացման ստեղծագործական կազմը ներկայացմանն ընդառաջ լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ շեշտում էր, որ մեծ հաճույքով են աշխատել և հույս հայտնում, որ ներկայացումը շատ մեծ տպավորություն կթողնի թե՛ հայ, թե՛ արտասահմանցի հանդիսատեսի վրա:

Նախաքրիստոնեական ժամանակներից մինչև մեր օրերը հայ ժողովրդի պատմությունը ներակայացնող այս բեմադրության կոմպոզիտորը Արաքսյա Մուշեղյանն է: Նա շեշտում էր, որ գործընկերուհու՝ Հասմիկ Չախմախչյանի հետ նախաձեռնելով իրականացնել, բեմադրել նման ծավալի գործ, հավատացած էին, որ շատ աջակիցներ կունենան, քանի որ գործն ամբողջությամբ ներկայացնում է հայ ժողովրդին, հայ մարդուն, նրա դավանած արժեքները, սիրելու, ստեղծագործելու նրա կարողությունը՝ չնայած կորուստներին և ողբերգական փորձություններին․ – «Այս առաջին հայացքից խենթ նախագիծը մենք սկսեցինք, և մեր կողքին հայտնվեցին մարդիկ, որոնք մեր խենթությունը կիսեցին»:  Ահա նրանց անունները․ լիբրետտոյի հեղինակ Էդուարդ Այանյան, բեմադրող ռեժիսոր Գրիգոր Խաչատրյան, օպերային անվանի մենակատարներ Հրաչուհի Բասենց, Բարսեղ Թումանյան, Հասմիկ Թորոսյան, Ջուլիետ Գալստյան և ուրիշներ:

««Ամեն»-ը մի քիչ օպերա է, մի քիչ բալետի տարրեր ունի, ժամանակակից շոուի տարրեր, և այդ ամենը մենք փորձել ենք հարմոնիկ համատեղել», – ասաց Էդուարդ Այանյանը: – «Իսկ ինչ վերաբերում է բովանդակությունը, այն մեր մասին է: Հասկացանք, որ ուզում ենք խուսափել որոշ կոնկրետ բաներից և կենտրոնանալ մեր էության վրա, հայ ժողովրդի էության վրա: Մենք ո՞վ ենք, մենք ինչպիսի՞ն ենք: Մեր հոգեվիճակի վրա փորձեցինք կենտրոնանալ և պատմել ոչ թե պատմական կոնկրետ իրադարձությունների կամ պատմական կոնկրետ պերսոնաժների մասին, այլ որպես պերսոնաժ դիտում էինք հենց մեզ՝ հայ ժողովրդին: Եվ փորձեցինք հասկանալ, թե որն է այն առանցքը, այն ամենակարևորը, որ օգնում է մեզ գոյատևել, վերածնվել և ստեղծագործել: Դուք չեք տեսնի էնտեղ արքաներ, ծովից ծով հայաստաններ»:

«Ինքը տարբեր ժանրերի միքս ա՝ դասական երաժշտություն կա մեջը, և ինչ-որ տեղ ռոք կա, ր ինչ-որ տեղ փոփ կա, և ժողովրդական երաժշտության հիանալի կտորներ կան: Շատ հետաքրքիր է, շատ գեղեցիկ է, գունեղ է: Ես սիրով եմ անում», – նշեց Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար Էդվարդ Թոփչյանը:

Օպերային մեր լավագույն մեներգիչներից Բարսեղ Թումանյանը հավելեց․ – «Հիմնական գաղափարը կայանում է նրանում, որ ազգային ինքնաճանաչողության խնդիրն է դրվում: Եվ դրվում է մի շարժում, որը կունենա շարունակություն, պարտադիր կունենա, որովհետև այս ամենի կարիքը մենք վաղուց ունեցել ենք: Մարդը կարողանում է ինքնուրույն արտահայտվել միայն այն ժամանակ, երբ կարողանում է ճանաչել ինքն իրեն»:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Ազնավուրի ներկայությունը` «Քեզ համար, Ազնավուր» խորագրով համերգին

June 2nd, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Ավելորդ է ասել, թե որքան անհամբերությամբ էին սպասել այս համերգին` աշխարհահռչակ շանսոնյեի երկրպագուները: Ասել է թե` ամեն մի հայ. նաև նրանք, ովքեր այս երեկո Ալ. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում անձամբ չէին վայելում մեր ազգային հպարտություն Շառլ Ազնավուրի ներկայությունը` «Քեզ համար, Ազնավուր» խորագրով համերգում: Համերգին ներկա էին նաև ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը և առաջին տիկին Ռիտա Սարգսյանը:

Ինչպես ՀՀ մշակույթի նախարար Արմեն Ամիրյանն է նշել` հիրավի բացառիկ էր համերգային ծրագիրը. Ազնավուրի երգերը հնչում էին հայ երգիչների կատարմամբ` Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի նվագակցությամբ: Եթե հակիրճ` ապա Օպերային թատրոնում այս երեկոն երգարվեստի հրավառություն էր, տոն, որի պարգևած վայելքը դեռ երկար ջերմացելու է ներկաների հոգիները:

Համերգի ծրագիրն ինքնին խոսուն էր. 1988-ի աղետից հետո փլատակների մեջ կենդանության նշաններ որոնող հայաստանաբնակների նաև հոգիներն էին ավերակվում, երբ հանց հույսի մի շող ճառագեց Ազնավուրի «Քեզ համար, Հայաստան» երգը: Ու հիմա ծրագրի կազմակերպիչներն այդ ձոն-մաղթանքի ոգով մեր ժողովրդի երախտագիտությունն էին հղում ազգիս արժանի զավակին` նրա ծննդյան տոնի առիթով: Ասվածի վկայություններից մեկն էլ համերգի ավարտին բոլոր ներկաների ձայներով հնչած «Քեզ համար, Հայաստան» երգի կատարումն էր` բազում մաղթանքների, օրհնության և շնորհակալական խոսքերի փոխարեն:

Բեմահարթակից հնչում էին Շառլ Ազնավուրի երգերը, որոնց ներքո առնվազն երկու-երեք սերնդի գեղագիտական ճաշակն է հղկվել: Իսկ կատարողներին պատասխանատվությունից զատ նաև օրինական հպարտության և ազնավուրյան մեղեդին անսխալ հնչեցնելու երկչոտությունն էր համակել:  Պերճ Թուրաբյան,  Արման Նշանյան,   Արամո, Գոռ Սուջյան, Էմմա Պետրոսյան,  Տիգրան Պետրոսյան, Անդրե… Բոլորի անունները չես թվարկի: Ու, երևի, դա էական էլ չէ: Կարևորը այն մթնոլորտն էր, որ նաև իրենց` կատարողների շնորհիվ էր թանձրացել` որպես մաքրամաքուր երգարվեստի շքահանդես:

***

Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան Օպերայի եւ բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի բեմում, Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի եւ էստրադային  ու օպերային երգիչների մասնակցությամբ հունիսի 1-ին տեղի ունեցավ աշխարհահռչակ շանսոնյե` Շառլ Ազնավուրին նվիրված համերգ:

Անվանի ֆրանսահայի երգերը ներկայացվեցին նոր մեկնաբանություններով: Համերգի զարդը, անկասկած, Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբն էր ու մասնավորապես` դաշնակահար Կարեն Անանյանը:

Ազնավուրի երգերի նվագակցությունը Ֆիլհարմոնիկի կողմից կատարվեց աշխարհի լավագույն բեմերին արժանի մակարդակով: Դասական երաժիշտներով համալրված կոլեկտիվը գրեթե անթերի էր ջազ-էստրադային ոճում:

Համերգի ընթացքում հեռուստակամուրջ էր ստեղծվել Փարիզի հետ, իհարկե` ոչ ուղիղ: Մեծ էկրանից Ազնավուրին ողջունում էին նրա ընկերները, շնորհավորում ծննդյան օրվա առթիվ:

Բարձր մակարդակով հանդես եկան Սոնա Ռուբենյանը, Մաշա Մնջոյանը, օպերային արտիստներ Գուրգեն Բավեյանը, Արծվիկ Դեմուրճյանը, Սյուզի Մելքոնյանը, Նարինե Անանիկյանը, Ռեբեկա Դեմիրկյանը:

Երգերի մի մասը կատարվեց հայերեն՝ Պերճ Թուրաբյանի թարգմանությամբ:

Բեմում միակ «ֆրանսիացին» արտիստ Հայկ Պետրոսյանն էր, որին հանդիսատեսը ողողեց ծափահարություններով։ Այս համերգից հետո, կարելի է ասել, որ երբ Հայկը բեմում է, դերասան Վարդան Պետրոսյանի որդին լինելու հանգամանքն այլեւս միջնորդ չէ նրա ու հանդիսատեսի միջեւ։

Երիտասարդ արտիստը պարզապես փայլեց իր հումորով, Ազնավուրին նմանակելու տաղանդով։ Արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը նստած էր Ազնավուրի հարեւանությամբ եւ շանսոնյեի համար թարգմանում էր Հայկի խոսքերը:

Բարձրաստիճան պաշտոնատար այրերի՝ Սերժ Սարգսյանի, Գարեգին Բ կաթողիկոսի, ԱԺ նախագահ Արա Բաբլոյանի, ի վերջո՝ անվանի հռչակավոր շանսոնյեի ներկայությունը չկաշկանդեց Պետրոսյանին։ Բեմում նա էր գլխավորը։ Ավելին, մի պահ համերգը ձգվեց Պետրոսյան ընտանիքի հեղինակային երեկոյի նման․ մեծ էկրանին ցուցադրվեց երկու տեսանյութ Փարիզից: Մեկում` Վարդան Պետրոսյանը կիթառով կատարում էր Ազնավուրի երգերից մեկը, իսկ երկրորդում` հոր եւ որդու զուգերգն էր։

Համերգի ավարտին հանդիսատեսը շատ երկար ծափահարեց 93-ամյա Ազնավուրին, իսկ նա ամֆիթատրոնից օդի մեջ սրտեր էր պատկերում եւ ուղարկում դեպի հանդիսատեսը:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer