Archive by Author

«Մեծանուն արվեստագետները խոցելի են»

October 30th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

«Առավոտը» Օհան Դուրյանի 90-ամյա հոբելյանի առիթով նրա տիկնոջից հետաքրքրվել էր (12.20.2012թ.)՝ ինչու պետական որեւէ միջոցառում չկայացավ, դիրիժորի այրին՝ տիկին Ալիսը, ընդամենը պատասխանել էր, որ ամուսնու հոբելյանը նշել են Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, Ազգային գրադարանը եւ էլի մի քանի դպրոցներ ու քոլեջներ: Այսօր` հինգ տարի անց, փաստորեն, մաեստրոյի հոբելյանի հետ կապված պատմությունը կրկնվում է: Այս տարի արվեստագետը կդառնար 95 տարեկան, եւ Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը Արամ Խաչատրյան համերգասրահում հոկտեմբերի 27-ին կայանալիք համերգով առայժմ միակն է, որ կնշի դիրիժորի հոբելյանը:

Ժամանակին մենք քանիցս տարբեր առիթներով զրուցել ենք, ներկայացրել Օհան Դուրյանի ոչ միայն ստեղծագործական ուղին, այլեւ նրա տարեկից ու երիտասարդ գործընկերներից ստացել մաեստրոյի անվան շուրջ պտտվող տարաբնույթ խոսակցությունների պատասխանները: Օրինակ, ի պատասխան մեր հարցի (04.11.2001թ.), թե, այնուամենայնիվ, կոնֆլիկտներ եղե՞լ են իր եւ դիրիժորի միջեւ, Գոհար Գասպարյանը պատասխանել էր. «Իրավացի եք, եղել են: Տարիների բարձունքից այժմ ես դա դիտում եմ որպես հրեշտակների երկխոսություն, եթե համեմատենք օպերային թատրոնում այսօր տեղի ունեցող կոնֆլիկտների հետ…»: Կամ` հաճախ չէ, որ մեծանուն արվեստագետը իր երիտասարդ կոլեգային ընծա է անում, այն էլ ընտանեկան «գանձարանից»:

Մեզ հետ զրույցում օպերային երգչուհի Մագդա Մկրտչյանը հայտնել էր, որ մաեստրոյի այրին եւ Դուրյան ընտանիքի բարեկամ՝ մասնագիտությամբ բժիշկ Վահան Վարդապետյանը, իրեն նվիրել են Դուրյաններին պատկանող հնաոճ շքեղ զարդ՝ թանկարժեք քարերով (12.20.2012թ.): Այս առիթով տիկին Ալիսն էլ պարզաբանել էր, թե այդ զարդը երգչական կարիերայի սկզբից եղել է թալիսման եւ ուղեկցել իրեն յուրաքանչյուր բեմելիս, սակայն «Մագդան արժանացել է ոչ միայն օպերային դիվա Ելենա Օբրազցովայի, այլեւ դիրիժորներ Մարիո Մերիգոյի, Ջուզեպպե Սաբատինի, նույնիսկ Պավարոտիի բարձր գնահատականին: Եվ թող որ այս զարդը նրան բերի նաեւ անձնական երջանկություն…»: Վերջերս էլ մի երաժիշտ (հարգելով նրա արվեստը՝ անունը չենք նշում) որոշ լրատվամիջոցներում ու Ֆեյսբուքում գրում է՝ իբր այլ մեծանուն երաժիշտների թվում Դուրյանին, մինչ 2011թ. մահկանացուն կնքելը, «վռնդել են Հայաստանից»: Այս առիթով մեզ հետ զրույցում Էդուարդ Թոփչյանը, որը, կարճ ժամանակահատված ուսանելով Դուրյանի ղեկավարությամբ, այնուամենայնիվ, համարում է նրան իր պրոֆեսորներից մեկը, ասաց. «Արվեստագետները, մանավանդ մեծանուն, խոցելի են: Նրանց հետ անհրաժեշտ է նուրբ վարվել: Ես Դուրյանի դեպքում «վռնդել» բառը չէի գործածի, բայց, անկասկած, մաեստրոյի անվան շուրջ ժամանակին եղան անհեթեթ ոչ միայն խոսակցություններ, այլեւ որոշումներ: Օրինակ, հայտարարվեց, թե Օհան Դուրյանը նշանակվում է օպերային թատրոնի ցմահ գլխավոր դիրիժոր եւ այլն, եւ այլն: Այո, նրան մեկուսացրին, սխալ է նման երաժիշտների հետ նման վարվելաոճը: Ի վերջո, Դուրյանը Դուրյան էր»: Ապա հավելեց. «Նրա ղեկավարությամբ ես սովորել եմ ամենակարեւորը՝ երաժշտությանը մոտենալ գերագույն լրջությամբ»:

Դիտարկմանը, թե ի վերջո գալիս է տարիք, երբ նույնիսկ աշխարհահռչակ արտիստը պետք է հեռանա բեմից, Թոփչյանը պատասխանեց. «Դիրիժորը մտածող է, փիլիսոփա: Եվ ինչքան էլ նա հասունանում է, տարիքն առնում է, այնքան իմաստնանում է: Դուրյանի հոբելյանին նվիրված համերգում ընդգրկել եմ Բեռլիոզի «Ֆանտաստիկական սիմֆոնիան»: Եթե չեմ սխալվում, առաջին անգամ հայրենիք վերադառնալուն պես Դուրյանը այդ սիմֆոնիան է ղեկավարել»: Մեր զրուցակիցը նշեց, որ 1922թ. Երուսաղեմում ծնված պատանին երիտասարդ տարիքում մեկնում է Եվրոպա, զարմացնում իր ֆենոմենալ հիշողությամբ, խորը ու զգայուն երաժշտականությամբ: Վերադառնալով հայրենիք՝ մինչեւ 1950-ականները մոտ 5 տարի Դուրյանը ղեկավարել է Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, ապա մեկնել Եվրոպա, 1962-67թթ. հանդես է եկել Լայպցիգի հռչակավոր Gewandhaus նվագախմբի հետ. «Կայացած 15 համերգները, որոնց ժամանակ դիրիժորը չի օգտագործել ոչ պարտիտուր, ոչ դիրիժորական փայտիկ, դառնում են գերմանական երաժշտական կյանքի բարձրակետը՝ հանդիսատեսի մեջ կենդանի թողնելով խոսուն ձեռքերի երաժշտության լեզուն: Մամուլում նրան համեմատում են Բերնշտայնի, Կարայանի, Տոսկանինիի, Նիկիշի եւ մյուս հանճարների հետ: Հակիրճ չեմ կարող խոսել, նա աշխատել է աշխարհի 110 նվագախմբերի հետ, իբրեւ օպերային դիրիժոր էլ, ասում են՝ Դուրյանի գլուխգործոցն էր նրա ղեկավարությամբ 60-ականներին Լայպցիգի օպերային թատրոնում ընթացող «Դոն Կառլոս» օպերան: Չմոռանամ, որ 1998-2001թթ. մաեստրոն հանդիսացել է Ազգային օպերային թատրոնի գլխավոր դիրիժորը: Այո, նա վիրավորված հեռացավ Ռուսաստան, Մոսկվայում հանդես եկավ մի շարք համերգներով, ավելի ուշ վերադարձավ Հայաստան…»:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Կոմպոզիտոր, պրոդյուսեր Դեն Եսսիանի հարցազրույցը

October 16th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

«Առավոտը» հյուրընկալել էր առաջին անգամ հայրենիք այցելած կոմպոզիտոր, պրոդյուսեր Դեն Եսսիանին, ով 1971թ. իր ստեղծած Yessian Music ընկերության, 1990-ականներից էլ որդիների՝ Բրայնի եւ Մայքլի համագործակցությամբ դարձել է ԱՄՆ-ի եւ աշխարհի պահանջված ու նորարարական կազմակերպություններից մեկը, որն իր գրասենյակներն ու ստուդիաներն ունի տարբեր երկրներում: Այս ընկերությունն արդեն մի քանի տասնամյակ երաժշտություն է ապահովում հանրահայտ United Airlines, Coke, Disney, Ford, McDonalds գործակալությունների համար: Հետաքրքրությանը, թե ինչո՞ւ այսքան ուշ այցելեց հայրենիք, մեր զրուցակիցը նշեց, թե ծնվել ու մեծացել է Դեթրոյթում, հետո ընկավ հիշողությունների գիրկը. «Դպրոցում ուսանելու առաջին տարիներին մայրս չէր մոռանում գրքերի կողքին տեղավորել նաեւ նախաճաշ: Ի՞նչ եք կարծում, դա ի՞նչ էր. տոլմա կամ հայկական մեկ այլ ուտեստ: Իսկ հիմա պատկերացրեք՝ մի միջավայրում, որտեղ երեխաների պայուսակներում միայն ամերիկյան լանչեր են, ինձ մոտ՝ նրանց համար մի էկզոտիկ կերակուր….: Հաճախ էի մորս հարցնում, թե ինչո՞ւ ինձ չի տալիս ամերիկյան ուտելիք: Ի պատասխան՝ նա երգում էր հայկական հոգեւոր երգեր, այդ թվում՝ հատվածներ Եկմալյանի Պատարագից: Իհարկե, ես հետո-հետո, շա՜տ հետո հասկացա, թե ի՜նչ մեծ նշանակություն ունեցավ մորս՝ ինձ տված հոգեւոր սնունդը: Չէ, ես այդքան սենտիմենտալ չեմ, բայց պիտի խոստովանեմ, որ երբ մարդ տարիքն առնում է, ուզում է ոչ միայն ուսումնասիրել իր ակունքները, այլ պարզապես ետ գնալ ու մխրճվել իր արմատներում: Դա էլ գիտեք, չէ՞, ինչից է գալիս: Երբ մեծանում ես, շա՜տ ժամանակ ունես մտածելու»:

Զրույցի ընթացքում պարզեցինք, որ երաժիշտը մինչեւ 16 տարեկան, իր ձեւակերպմամբ՝ լինելով ամերիկյան մշակույթում, փնտրել է հայկական երաժշտության արտահայտչամիջոցներ: «16 տարեկանում իսկապես հիանալի տիրապետում էի կլարնետին ու այդ ժամանակ հրավեր ստացա մի հայկական ֆոլկ խմբից, որի փորձառու երաժիշտներն ինձ միանգամից ասացին՝ լսել ենք՝ ինչպես ես կլարնետ նվագում: Իսկ եթե վիրտուոզ կլարնետահար ես, ապա ենթադրում ենք, որ հայկական երաժշտությունից հեռու չես լինի: Այդ խմբի նվագացանկում ամերիկյան ու հայկական ստեղծագործություններ էին: Կարճ ասեմ՝ նրանք ինձ սովորեցրին հայկական երաժշտարվեստ,- հիշեց կոմպոզիտորն ու հավելեց.- կրկնում եմ՝ 16 տարեկան էի: Եվ այդ ժամանակ էլ հայերն ինձ սովորեցրին սիգար ծխել: Թեեւ իրենք խմիչք շատ էին օգտագործում, բայց ինձ պարզապես արգելում էին»: Հետո մեր զրուցակիցն էլ ավելի հեռու գնաց. «Նախնիներս եղեռնից հետո Թուրքիայից տեղափոխվել են Հունաստան, որտեղ ծնվել եմ ես, այնուհետեւ Կուբա: Վերջին հանգրվանը Ամերիկան էր:

Թեեւ հարցազրույցների մեծ փորձ ունեմ, բայց, չգիտես ինչու, մոռացա ամենակարեւորը. երաժշտական իմ, բառի իսկական իմաստով՝ ամեն ինչը, ինչպես կուզեք անվանեք, ժառանգել եմ մորիցս: Նա տարիներ շարունակ երգել է Միչիգանի «Կոմիտաս» երգչախմբում: Դեռեւս այդ ժամանակվանից էր, որ իմ ներսում դրոշմվեց Եկմալյանի Պատարագը, որտեղից հատվածներ մինչեւ այժմ էլ ոչ թե երգում, այլ կատարում է 93-ամյա մայրս…»,- հայտնեց մեր զրուցակիցը: Հետո էլ մենախոսեց. «Ի վերջո երաժշտությունն ինձ բերեց հայրենիք՝ Հայաստան: Այս միտքս ընդունեք այսպես, ուղիղ… Կարծես տուն եմ եկել: Իսկ եկել եմ ոչ միայն նախնիներիս, ընտանիքիս, այլեւ համայն հայությանը, ինչու չէ՝ աշխարհին ձոնածս ստեղծագործությամբ, որը, թերեւս, գրել էի դեռեւս երեք տարի առաջ, բայց ի սկզբանե մտածում էի համաշխարհային պրեմիերան իրականացնել Հայաստանում: Մի գերագույն ցանկությունս կատարվեց. եղեռնի զոհերի հիշատակին նվիրված «Հայկական եռապատումը» իսկապես բարձրարվեստ հնչեցրին Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը եւ մեներգիչ Տիգրան Պետրոսյանը՝ Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ: Ընդ որում, ստեղծագործությանս կնքահայրը Միչիգանի հայկական եկեղեցու հոգեւոր հովիվն է, որի առաջարկով եմ գրել այն»:

© 1998 – 2017 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: +1 (from 1 vote)

spacer

ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի Խաղաղության արտիստ Էլիսո Բոլկվաձեն համերգային գործունեությունը զուգահեռում է հասարակականին

October 11th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Էլիսո Բոլկվաձեն Հայաստանում է 11-րդ երեւանյան միջազգային երաժշտական փառատոնի շրջանակներում փարիզաբնակ վրաց դաշնակահարուհի Էլիսո Բոլկվաձեի դափնիների «հավաքածուում», բացի մասնագիտական միջազգային մրցանակներից, տեղ են գտել նաեւ 2015թ. ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Artist of Peace կոչումը, որին արժանացել է մշակութային եւ մարդու իրավունքների պաշտպանական միջոցառումներին գործուն մասնակցություն ունենալու եւ Ֆրանսիայի կառավարության Chevalier des Arts et Letters պարգեւը՝ Վրաստանի ու Ֆրանսիայի միջեւ մշակութային կապերի զարգացմանը նպաստելու համար: «Առավոտի» հետ զրույցում Էլիսո Բոլկվաձեն հիշեց 1997թ. սկիզբ առած պատերազմը, ցավով նշեց, որ, իր խոսքերով՝ «Այդ տարիներին մարդիկ ոչ միայն մահանում էին ֆիզիկապես, այլեւ հոգեպես: Եվ էլ ինչ ստեղծագործական կյանքի մասին կարող էր խոսք գնալ: Իհարկե, ոչ պատերազմում, բայց ստեղծված իրավիճակում զոհ գնաց նաեւ հայրս՝ Զաուր Բոլկվաձեն, որն աշխատում էր հանրահայտ մոսկովյան «Կրոկոդիլ» ամսագրի թբիլիսյան մասնաճյուղում՝ որպես լրագրող: Իհարկե, մինչ այդ քաղաքական իրադարձությունները, մասնակցել էի մի քանի միջազգային մրցույթների, օրինակ՝ 14 տարեկանում մասնակից էի Լայպցիգում Բախի մրցույթին… Իսկ ընդհանրապես, առաջին բեմելս կայացել է 7 տարեկանում: Հորս մահն ու պատերազմական տարիների սկիզբը 1997թ. համընկան հերթական, այս անգամ Ավստրիայում կայացած մրցույթի հետ:

Տարբեր երկրներում եմ ապրել՝ Ավստրիա, Ֆրանսիա, հետո կրկին Ավստրիա: Այս պահին Փարիզում եմ, բայց աշխատել եմ օգտակար լինել հայրենիքիս»: Մեր զրուցակիցն ասածը հիմնավորեց այսպես. «2013թ. Վրաստանում հիմնել եմ «Lyra» հիմնադրամը՝ տաղանդավոր երիտասարդներին սատարելու նպատակով, ապա հիմնադրեցի Բաթումի միջազգային երաժշտական փառատոնը: Այս կազմակերպչական աշխատանքները զուգահեռել եմ հյուրախաղային գործունեությամբ: Հանդես եմ եկել մենահամերգներով, այդ թվում՝ նաեւ նվագախմբերի ընկերակցությամբ՝ Եվրոպայում, Ասիայում եւ Ամերիկայում: Համագործակցել եմ Չեխիայի, Ֆրանսիայի, Քաթարի, Սանկտ Պետերբուրգի եւ այլ նվագախմբերի հետ, մի շարք բարեգործական համերգներ եմ ունեցել Վրաստանում, ԱՄՆ-ում, Շվեյցարիայում, EMMA for Peace հիմնադրամի հրավերով մասնակցել եմ Վարշավայում կայացած Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի 13-րդ գագաթաժողովին, ինչպես նաեւ ՄԱԿ-ի սրահում՝ Sergio Vieira De Mello Foundation կոնֆերանսին»: Հետաքրքրվեցինք՝ շփվո՞ւմ է հայ գործընկերների հետ եւ համերգային ծրագրերում ներկայացնո՞ւմ է հայ հեղինակների:

Դաշնակահարուհին ասաց, որ դեռեւս հայ հեղինակի եւ ոչ մի ստեղծագործություն չի հնչեցրել, սակայն դա չի նշանակում, որ չգիտի Կոմիտասին, Խաչատրյանին եւ մյուս հայ երեւելիներին: «Շատ շուտով Փարիզում կկայանա համերգ, որի կազմակերպիչը իմ «Lyra» հիմնադրամն է եւ կայանալիք երեկոյին կմասնակցի նաեւ ախալքալաքաբնակ ձեր հայրենակիցը՝ 11-ամյա տաղանդավոր դաշնակահարուհի Անահիտ Ստերմաշովան: Վերջերս նա մասնակցեց նաեւ Բաթումի միջազգային երաժշտական փառատոնին եւ ստացավ հատուկ մրցանակ ու 600 եվրո գումար»,- հայտնեց արվեստագետը: Էլիսո Բոլկվաձեն 11-րդ երեւանյան միջազգային երաժշտական փառատոնի շրջանակներում հոկտեմբերի 10-ին «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ, Հայաստանի ազգային կամերային նվագախմբի ընկերակցությամբ հանդես կգա Բեթհովենի թիվ 1 դաշնամուրի կոնցերտի մեկնաբանմամբ: Զրույցի ընթացքում դաշնակահարուհին կատակեց. «Երբ պատրաստվում էինք երեւանյան համերգին, մայրս ասաց՝ գուցե քեզ մտաբերեն, չէ՞ որ դու 1979թ. հանդես ես եկել հենց Երեւանի Չայկովսկու անվան երաժշտական մասնագիտական դպրոցում Վրաստանի կենտրոնական երաժշտական դպրոցի մի քանի սաների հետ: Իսկապես, մայրս համոզված էր դրանում, քանի որ ես էլ եմ հիշում, թեեւ 12 տարեկան էի, որ Լիստի «Տարանտելայի» կատարումից հետո չէին թողնում ինձ բեմից հեռանալ»:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Ֆրանսիացի դիրիժորը հայերիս և մեր նվագախմբի մասին

September 20th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Հայաստանյան համերգի շնորհիվ Պոլ-Էմմանուել Թոման տեղեկացել է նաեւ Այվազովսկու հայկական ծագման մասին:

«Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կողմից սեպտեմբերի 11-ին մեկնարկած 11-րդ Երեւանյան միջազգային երաժշտական փառատոնի (գեղարվեստական ղեկավարներ՝ Էդուարդ Թոփչյան, Ալեքսանդր Չաուշյան) օրերս կայացած հերթական համերգը նվիրված էր Հովհաննես Այվազովսկու ծննդյան 200-ամյակին: Ֆրանսիացի դիրիժոր Պոլ-Էմմանուել Թոմայի ղեկավարությամբ նվագախումբը հնչեցրեց Դյուկայի, Գրիգի, Դեբյուսիի ստեղծագործությունները, մենակատարն էր հայաստանցի ունկնդրին ծանոթ դաշնակահար Ալեսիո Բաքսը (ԱՄՆ):

«Առավոտը» զրուցեց առաջին անգամ մեր երկիր ժամանած Պոլ-Էմմանուել Թոմայի հետ: Նա Հայաստանում էր տեղեկացել, որ աշխարհահռչակ ծովանկարիչը հայազգի է: Հավելեց նաեւ՝ իր ձեւակերպմամբ. «Թեեւ հայ երաժիշտների հետ շփումս տասնամյակների պատմություն չունի, ընդամենը 2012 թվականից Ֆրանսիայում իմ ղեկավարությամբ անցնող Menton փառատոնային ծրագրերից մեկում շուրջ երեք տարի առաջ հրավիրել էի տաղանդավոր ջութակահար Սերգեյ Խաչատրյանին, ղեկավարել եմ Արամ Խաչատրյանի ստեղծագործություններից, բայց շատ եմ լսել մշակույթի տարբեր ոլորտները ներկայացնող, մասնավորապես՝ հայ կատարողական արվեստի անվանի արվեստագետների մասին: Մտածում եմ առաջիկայում փառատոնային համերգներին հրավիրել հայաստանցի երաժիշտներից եւս»:

Եվրոպական, ռուսական եւ այլ բազմաթիվ նվագախմբերի հետ հանդես եկած դիրիժորը հիացական խոսքեր շռայլեց մեր ֆիլհարմոնիկի հասցեին: «Առաջին փորձից ինձ գրավեց աշխատանքը նվագախմբի հետ, երաժիշտները չափազանց լուրջ են վերաբերվում իրենց աշխատանքին, օրինակ, Դեբյուսիի «Ծովը» ստեղծագործությունը, որ ղեկավարել եմ մի շարք նվագախմբերի հետ, այստեղ կարծես այլ հնչողություն ստացավ, հանձին ձեր նվագախմբի արտիստների պրոֆեսիոնալիզմի: Դեբյուսիի այս հանճարեղ երկը ունի հստակ գույն… այդուհանդերձ, կոմպոզիտորը նվագախմբին ընձեռել է մեկնաբանման առումով լիակատար ազատություն, ինչը աննկարագրելի բարդ է եւ դատելով ձեր հանդիսատեսի ընդունելությունից, հաջողվեց մեզ…»,- հայտնեց դիրիժորը: Պոլ-Էմմանուել Թոման միայն անցյալ համերգաշրջանում Ֆրանսիայի Rouen օպերային եւ այլ թատրոններում ղեկավարել է 30-ից ավելի օպերային ներկայացումներ, այդ թվում՝ Վերդիի «Աիդա», «Նաբուկո», Ռոսինիի «Սեւիլյան սափրիչ», Բիզեի «Կարմեն», Պուչինիի «Տոսկա» եւ այլն:

Հետաքրքրությանը, թե մեր ֆիլհարմոնիկի գեղարվեստական ղեկավար Թոփչյանի օրինակով ինքն էլ երդվյալ օպերասեր է, մեր զրուցակիցը պատասխանեց. «Մեծ հաշվով օպերան դրամա է, ինչը չես համեմատի սիմֆոնիկ, մաքուր երաժշտության հետ: Հավանաբար ինչպես Թոփչյանը, այնպես էլ ես, շատ ենք սիրում թե սիմֆոնիկ, թե օպերային արվեստները: Ժամանակին պատիվ եմ ունեցել հանդիսանալու ֆրանսիացի օպերային դիրիժոր Ժորժ Պրետորի ասիստենտը, ձայնագրություններ իրականացնել Մարիա Կալլասի եւ այլ հռչակավորների հետ: Կատարողական արվեստում էլ համագործակցում եմ միջազգային ճանաչում ունեցող երաժիշտների հետ, օրինակ՝ ջութակահար Գիդոն Կրեմերի, տենոր Ռոբերտո Ալանյայի հետ եւ այլն…»: Ժպտալով էլ ասաց, որ չի բացառվում՝ մի օր Երեւանում իրեն հանդիպենք օպերային ներկայացում ղեկավարելիս: «Այսուհետ Երեւանն իր հանդիսատեսով եւ նվագախմբով ինձ կձգի այնպես, ինչպես Բեռլինը, Մյունխենը, Հռոմը, Ֆրանկֆուրտը, Նիցցան, Զալցբուրգը, Պարման, Թյուրինգիան…»:

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ այս հասցեով՝ http://www.aravot.am/2017/09/20/908321/

© 1998 – 2017 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Ֆենոմեններին էլ են «հրում» դեպի «Պառնաս»

May 19th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանն էլ իր հերթին է շնորհալիների առաջ «կանաչ լույս» վառել Միջազգային մամուլի բնորոշմամբ «Ռուսական դաշնամուրային դպրոցի նորագույն ֆենոմեն», 15-ամյա դաշնակահար Ալեքսանդր Մալոֆեեւը (լուսանկարում) «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում մայիսի 19-ին Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի (ՀԱՖՆ) ընկերակցությամբ, դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ հանդես կգա Պրոկոֆեւի 3-րդ կոնցերտի մեկնաբանմամբ:

Օրեր առաջ առաջին անգամ Երեւանում հանդես եկող դաշնակահարի հայտագիրը իրարանցում է առաջացրել երաժիշտների եւ երաժշտասերների շրջանում: «Առավոտի» հետ զրույցում ՀԱՖՆ-ի գեղարվեստական ղեկավար եւ գլխավոր դիրիժոր Էդ. Թոփչյանն ասաց, որ երիտասարդ արվեստագետի հետ առաջին անգամ ծանոթացել է եւ բեմ բարձրացել շուրջ 10 օր առաջ՝ Իտալիայում կայացած հեղինակավոր «International Piano Festival of Brescia and Bergamo»-ում եւ չնայած երիտասարդի հագեցած համերգային գրաֆիկին, իրեն հաջողվել է իրականացնել նրա հրավերը Հայաստան:

«Գործունեությանս ընթացքում շատ եմ հանդիպել ու համագործակցել տաղանդավոր, շնորհալի պատանի երաժիշտների հետ, բայց ռուս դաշնակահարը իսկապես բացառիկ երեւույթ է: Ծանոթ եմ նրա ստեղծագործական գործունեությանը, բայց երկար ժամանակ կպահանջվի նշելու նրա մասնակցությունը շուրջ 15 միջազգային մրցույթներին, ելույթները աշխարհի ամենահեղինակավոր համերգասրահներում ու փառատոներում՝ հայտնի նվագախմբերի հետ: Միայն ասեմ, որ երիտասարդը համագործակցել է Գերգիեւի, Սպիվակովի, Պարրայի, Լիսսի, Կոչանովսկու, Յամադայի, Տակաչ-Նագիի եւ այլ հանրահայտ դիրիժորների հետ: 2016թ. Master Performers ընկերությունը թողարկել է Մալոֆեեւի առաջին DVD ձայնագրությունը՝ կատարված Ավստրալիայի Griffith University Queensland Conservatorium-ում»,- տեղեկացրեց Էդուարդ Թոփչյանը:

Մեր հանդիսատեսը բազմիցս ունկնդրել է տաղանդավոր պատանի երաժիշտների, այդ թվում՝ Սպիվակովի հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղի կրթաթոշակառուներին կամ՝ «Նոր անուններ» պատանի երաժիշտ կատարողների մրցույթի մասնակիցներին, սակայն ռուս պատանի դաշնակահարի անվան շուրջ լեգենդներ են հյուսվում: Դիրիժորից հետաքրքրվեցինք՝ թեեւ արվեստում համեմատություններ եւ զուգահեռներ անցկացնելը ճիշտ չէ, այնուամենայնիվ, իր կարծիքով, ո՞ր երաժշտի հետ կհամեմատեր Ալեքսանդր Մալոֆեեւին: Մեր զրուցակցի պատասխանը հակիրճ էր՝ «Միայն Եվգենի Կիսինի հետ»: Ֆենոմենը՝ ֆենոմեն, տաղանդը՝ տաղանդ, բայց արդեն շշուկներ են պտտվում, որ Մալոֆեեւի ստեղծագործական «կնքահայրերը» Սպիվակովն ու Գերգիեւն են: Էդուարդ Թոփչյանից հետաքրքրվեցինք՝ իսկ ինքը ունի՞ այդպիսի «սանիկ»: «Առաջին քայլերը նվագախմբիս հետ են սկսել վաղուց արդեն հեղինակավոր թատրոնների ու նվագախմբերի ցանկալի հյուրեր, օպերային երգիչներ Հովհաննես Այվազյանը, Լիպարիտ Ավետիսյանը, Դավիթ Բաբայանցը, Հասմիկ Թորոսյանը, ջութակահար Անուշ Նիկողոսյանը եւ ուրիշներ»,- հավաստիացրեց դիրիժորը:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Էդուարդ Թոփչյանը` առաջիկա ծրագրերի մասին և ոչ միայն…

February 6th, 2017
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Համաշխարհային դասական երաժշտության պատմությունից հայտնի են այնպիսի կոմպոզիտորների անուններ, որոնք ստեղծագործել են մի ժամանակահատվածում, երբ շատերը կասկածի տակ էին առնում սիմֆոնիկ ժանրի հեռանկարը: Ավելին՝ որոշ հեղինակների սիմֆոնիաները տասնամյակներ շարունակ սպասում էին իրենց առաջին կատարմանը: Նման կոմպոզիտորներից էր ավստրիացի Անտոն Բրուքները (19-րդ դ.), որի 4-րդ Ռոմանտիկական սիմֆոնիան հունվարի 31-ին հնչեց Էդուարդ Թոփչյանի մեկնաբանմամբ, Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կատարմամբ, իսկ պրեմիերան կայացել է 1874թ.: Այնպես որ, երբ վերջին տարիներին աշխարհում շրջանառվում է այն միտքը, թե շոուները «խեղդել» են դասական արվեստը, գուցե բնորոշ է ոչ միայն մեր ժամանակներին: Հենց վերջին տարիներին հետեւելով հայաստանյան մշակութային կյանքին` «խեղդելը» կարող ենք պարզապես բացառել, քանի որ կոնկրետ դասական երաժշտարվեստը ոչ միայն իր մշտական լսարանն ու տեղն ունի մեզանում, այլեւ միաժամանակ անցկացվում են փառատոներ, ու հաճախ այնքան խիտ է դրանց ժամանակացույցը, որ հանդիսատեսը մեծ ընտրության առջեւ է կանգնում:

Անդրադառնալով հունվարի 31-ին կայացած համերգին` տեղեկացնենք, որ այդ երեկո դարձյալ Թոփչյանի ղեկավարությամբ, հնչեց նաեւ Բեթհովենի 2-րդ սիմֆոնիան: Երկու սիմֆոնիաները նախկինում լսել ենք Ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի եւ նրա գեղարվեստական ղեկավարի մեկնաբանմամբ: Երբ համերգի ավարտին հանդիսատեսը, այդ թվում՝ պրոֆեսիոնալները, դուրս էին գալիս համերգասրահից, լսեցինք մեկ-երկու կարծիք: Օրինակ՝ «Թոփչյանի մեկնաբանմամբ տարբեր են նույն ստեղծագործության երկրորդ կամ նույնիսկ հազարերորդ մատուցումը…»: Այստեղ հիշեցինք դաշնակահար Սվետլանա Նավասարդյանի՝ մեզ հայտնած միտքը, թե միայն տաղանդավոր երաժշտին է տրված նույն ստեղծագործությունը ամեն անգամ նորովի մատուցել:

«Առավոտը» զրուցեց Էդուարդ Թոփչյանի հետ: Դիտարկմանը՝ ամանորյա տոներից հետո, փաստորեն, 2016-17թթ. համերգաշրջանի շարունակությունը ոչ թե այս երեկոն էր, այլ Առնո Բաբաջանյանի ծննդյան 95-ամյակին նվիրված հունվարի 25-ին կայացած համերգը, որին մասնակցում էր շուրջ 30 երգիչ, այդ թվում՝ հրավիրյալներ, դիրիժորը պատասխանեց. «Ես ու երաժիշտներս սիրով ենք համագործակցել երգիչների հետ, չէ՞ որ Բաբաջանյանը դասական կոմպոզիտոր է ու նրա երգերը դասականի ու էստրադային ժանրի հաճելի խառնուրդ են: Զարմանում ես, թե որտեղից է «վերցրել» մեծ կոմպոզիտորն այդ մեղեդիներն ու երգերի տեքստերը…»:

Մեր զրուցակցին խնդրեցինք մանրամասներ հայտնել Հայաստանում առաջին անգամ համահայկական սիմֆոնիկ նվագախումբ ստեղծելու մասին, քանի որ այն ստեղծվելու է ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի բազայի վրա. «Մշակույթի նախարար Արմեն Ամիրյանի առաջարկն էր դա, որը ցանկություն հայտնեց համահայկական նվագախմբի կազմակերպչական մասը ղեկավարի մեր նվագախմբի տնօրեն Ռուզաննա Սիրունյանը: Կարելի է պատկերացնել, թե դա ինչ աշխատատար գործ է… Համահայկականը կղեկավարեն դիրիժորներ Սերգեյ Սմբատյանը, Կարեն Դուրգարյանը, ես եւ մեր հայրենակից, այսօր իսկապես համաշխարհային դեմք, ֆրանսաբնակ Ալան Ալթինօղլուն: Մեր հանդիսատեսը ծանոթ է Ալանին, որը ֆիլհարմոնիկը ղեկավարել է շուրջ մեկուկես տարի: Նշեմ նաեւ, որ այս դիրիժորի թեկնածությունը ես եմ առաջարկել նախարարի մոտ կայացած քննարկման ժամանակ: Ի դեպ, համահայկականի առաջին ելույթը կկայանա ապրիլի 23-ին, ծրագրում, բնականաբար, հայ կոմպոզիտորների գործեր. ներկայումս էլ նվագախմբի համար հատուկ երկ է գրում Տիգրան Մանսուրյանը: Առայժմ այսքանը»:

Կեսկատակ-կեսլուրջ հարցին՝ ասում են, թե Թոփչյանը վերջապես բարիդրացիական հարաբերություններ է հաստատել մշակույթի ա՛յս նախարարի հետ եւ ողջունում է նրա առաջին քայլերը, մեր զրուցակիցը հաստատեց ասվածը ու ընդամենը հավելեց. «Ամիրյանը լավ գիտե, թե ինչ է անում, ժամանակը ցույց կտա, ես վստահ եմ»: Մեր զրուցակիցը հավաստիացրեց, թե ընթացիկ համերգաշրջանի սկիզբը, որն ազդարարվել է սեպտեմբերին՝ ՀՀ անկախության 25-ամյակին նվիրված Երեւանյան միջազգային 10-րդ փառատոնով, եւ որի շրջանակներում Հայաստան են այցելել ճանաչված երաժիշտներ, կշարունակվի նաեւ մինչեւ համերգաշրջանի ավարտը. «Առաջիկա համերգներին հրավիրված են դաշնակահար Ալեքսեյ Վոլոդինը եւ դիրիժոր Դանիել Ռայսկին Ռուսաստանից, իտալացի դիրիժոր Պիեռ Կառլո Օրիցիոն, Ֆրանսիայից դիրիժոր Հայկ Դավթյանը, դաշնակահար Ինեկե Հելինգմանը եւ այլն:

Հիշեցնեմ, որ ֆիլհարմոնիկը իրականացնում է միջազգային ծրագրեր եւս, օրինակ՝ 2016թ. տեղի ունեցան համերգներ՝ նվիրված հայ-ճապոնական, հայ-արգենտինյան համագործակցությանը կամ մեկ երեկո նվիրեցինք Եվրոպայի օրվան, մասնակցեցինք Հայաստանում Ռուսաստանի օրերի բացման արարողությանը… Անցկացրել ենք հատուկ փառատոնային համերգ՝ նվիրված հայ ժամանակակից երաժշտությանն ու ֆիլհարմոնիկի հիմնադրման 90-ամյակին: Ունեցել ենք մի քանի պրեմիերաներ, այդ թվում՝ համաշխարհային… Հատուկ պետք է նշեմ «Զինվորիս հետ» նախագծի շրջանակներում բարեգործական համերգը: Բոլորը չես թվարկի»: Օպերասեր դիրիժորից հետաքրքրվեցինք, թե այս տարի ինչ օպերա է որոշել բեմ բարձրացնել: Էդուարդ Թոփչյանը պատասխանեց. «Դա Վերդիի «Բոկանեգրան» է, որը տարիներ առաջ ներկայացրել ենք համերգային կատարմամբ: Այժմ ցանկություն ունեմ այն իրականացնել բեմադրության տեսքով, համագործակցելով մեր Ազգային օպերային թատրոնի հետ: Միայն այս պահին կարող եմ ասել, որ նախնական պայմանավորվածություն ունեմ իտալացի երգիչ Ջանպիերո Ռուջերիի, մեր հիանալի տենոր Լիպարիտ Ավետիսյանի եւ գերմանաբնակ Հրաչուհի Բազենցի հետ»: Նվագախմբին սպասվելիք հյուրախաղերի առիթով Թոփչյանն ասաց, որ նախորդ տարիների օրինակով դրանք այս տարի էլ իհարկե կլինեն, Մշակույթի նախարարության եւ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ի աջակցությամբ:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Ֆիլհարմոնիկի «Ռիգոլետոն»՝ ռեժիսորի պատրաստած խամաճիկներով

November 18th, 2016
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Օրերս Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը Սուքիաս Թորոսյանի ռեժիսուրայով կրկին անդրադարձավ Վերդիի «Ռիգոլետո» օպերային, այս անգամ՝ համերգային թատերականացված ներկայացմամբ: Հիշեցնենք, որ 2009թ. այս օպերան ներկայացվել է Ազգային օպերային թատրոնում: Համերգային թատերականացված ներկայացմանը մասնակցեցին Հովհաննես Չեքիջյանի ղեկավարած Հայաստանի ազգային ակադեմիական երգչախմբի արական կազմը, տենոր Լիպարիտ Ավետիսյանը (Հերցոգ), սոպրանո Հասմիկ Թորոսյանը (Ջիլդա), բաս Սուրեն Շահիջանյանը (Սպարաֆուչիլե), մեցցո սոպրանո Նարինե Անանիկյանը (Մադալենա), մեցցո սոպրանո Մարիամ Ալոյանը (Ջովաննա), բաս Ռիչարդ Մադլենյանը (Մոնտերոն), բարիտոն Գագիկ Վարդանյանը (Մարուլլո), բաս Պողոս Բիազբեկյանը (Չեպրանո), սոպրանո Սիլվա Պետրոսյանը (Կոմսուհի): Ռիգոլետտոյի դերերգով առաջին անգամ հայ հանդիսատեսին ներկայացավ իտալացի բարիտոն Ջանպիերո Ռուջերին: Իտալացի երգչին, որը «Առավոտի» հետ զրույցում ասաց, թե չի հիշում որերորդ անգամ է հանդես գալիս Ռիգոլետոյի դերերգով, ներկայացնելու հարկ չկա, թեկուզ հենց այն պատճառով, որ նա իտալացի է ու կատարում է համերկրացու ստեղծագործությունը: Ընդ որում, օպերային թատրոնի մեներգիչներին էլ, որոնք հրավիրված էին այլ դերերգերի կատարման համար, նույնպես չենք ներկայացնի, նրանք քաջածանոթ են մեր հանդիսատեսին: Վերջինս հիանալի է ճանաչում նաեւ ֆրանսաբնակ Սուրեն Շահիջանյանին: Իսկ համերգային թատերականացված ներկայացման մասին համառոտ խոսելն անհրաժեշտ է: Ռիգոլետո՝ Ջանպիերո Ռուջերի:   Լիպարիտ Ավետիսյանը՝ Հերցոգ եւ Հասմիկ Թորոսյանը՝ Ջիլդա: Ռեժիսոր Սուքիաս Թորոսյանը, որը ֆիլհարմոնիկի հետ ժամանակին իրականացրել է համաշխարհային օպերային գրականության այլ գանձերից նույնպես, այս անգամ յուրատեսակ լուծում էր գտել: Ներկայացման հերոսները ներկայանում էին իրենց կերպարը բնութագրող խամաճիկներով, որոնք, պարզվեց, հենց ռեժիսորի ստեղծածն են: Մեկ կարեւոր հանգամանք եւս. ողջ ներկայացման ընթացքը միաժամանակ ցուցադրվում էր էկրանին: Ինչու ենք սա կարեւորում: Որովհետեւ ամֆիթատրոնում, աջ ու ձախ օթյակներում եւ թատերահարթակում գտնվող հանդիսատեսը էկրանի միջոցով հետևում էր նաեւ ցանկացած մանրուքի՝ սկսած հենց մեներգիչների դիմախաղից: Իր նվագախմբով շուրջ 15 տարի եւ ուղիղ 15 տարբեր օպերաներ ղեկավարած դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանը, բնականաբար, իր տարերքի մեջ էր: Նա «ընկել» էր դրամատիզմով, վառ կոնտրաստներով եւ հոգեբանական խոր ապրումներով Վերդիի երաժշտության գիրկը: Օպերասեր դիրիժորին հարց ուղղեցինք՝ արտասահմանում ի՞նչ օպերաներ է ղեկավարել: «Շատ…«Դոն Ժուան», «Պիկովայա Դամա», «Կախարդական սրինգը», «Տուրանդոտ», «Տոսկա» եւ այլն»,-նշեց դիրիժորը: Հավելեց նաեւ, թե այժմ բարիդրացիական- ստեղծագործական հիանալի հարաբերություններ է հաստատել օպերային թատրոնի տնօրենի եւ մշակույթի նորանշանակ նախարարի հետ, ինչից կարելի է ակնկալել, որ այսուհետ ֆիլհարմոնիկի օպերային նախագծերը կբեմադրվեն թատրոնում: Իսկ Ազգային օպերային թատրոնում «Ռիգոլետոն» առաջին անգամ բեմադրվել է 1937թ., բեմադրող դիրիժոր՝ Մ. Թավրիզյան, բեմադրող ռեժիսոր՝ Ի. Վոլչեկ: Վերդիի 28 օպերաներից մեր թատրոնի գործունեության ընթացքում բեմադրվել է 7-ը: Այսօր խաղացանկում են «Աիդան», «Տրուբադուրը», «Տրավիատան»: Ռեժիսոր Սուքիաս Թորոսյանը: Դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանը մեներգիչների հետ: 2013թ., երբ աշխարհը նշում էր Վերդիի ծննդյան 200-ամյակը, Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի վոկալ ամբիոնի պրոֆեսոր, երջանկահիշատակ Ռաֆայել Հակոբյանցը գործընկերների եւ ուսանողների ուժերով անցկացրեց «Վերդիանա» փառատոն, որի ընթացքում հնչեցին մեներգեր, դուետներ Վերդիի՝ ոչ միայն մեզ հայտնի օպերաներից, այլեւ այնպիսի գործերից, որոնք աշխարհում էլ քիչ են բեմադրվում, այդ թվում՝ «Էռնանի», «Լուիզա Միլեր», «Ֆալստաֆ»: Ընդ որում, Ռ. Հակոբյանցի մտահղացմամբ մեր օպերային թատրոնում 1988թ.՝ Վերդիի ծննդյան 175-ամյակի առիթով ներկայացվել էր «Վերդիանա» թատերականացված գալա համերգը, ներառված կոմպոզիտորի 14 օպերաներից:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Նրանց մեծ մասը մայրաքաղաքում առաջին անգամ ներկա կգտնվի դասական երաժշտության համերգի

June 14th, 2016
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

«Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի (ՀԱՖՆ) հունիսի 4-ին կայանալիք համերգը՝ նվիրված Եվրոպայի օրվան, երաժիշտների շրջանում ոգեւորություն է առաջացրել՝ դրական եւ բացասական առումներով: Այդ համերգին իբրեւ հանդիսատես ներկա կլինեն հայաստանյան մարզերի երաժշտական ուսումնական հաստատությունների սաները: Այս առիթով «Առավոտի» հետ զրույցում արվեստագետներն առաջին հերթին միանշանակ ողջունելով այդ գաղափարը, միեւնույն ժամանակ փաստում էին, մայրաքաղաքային առատ մշակութային կյանքին հակառակ՝ մարզերում դասական արվեստի, չասենք իսպառ, բայց գոնե ոչ բավարար ներկայությունը: Արդարության դեմ չմեղանչելու համար նշենք, որ մշակույթի նախարարությունը իրականացնում է մարզային ծրագիր: Որոշ երաժիշտներ էլ իրենց նախաձեռնությամբ, օրինակ՝ Ա. Խաչատրյանի անվան դաշնամուրային տրիոյի արտիստները, ժամանակ առ ժամանակ ոչ միայն համերգներով հանդես են գալիս մարզերում, այլեւ վարպետության դասեր անցկացնում երաժշտական դպրոցներում:

Մեզ հետ զրույցում ՀԱՖՆ-ի տնօրեն Ռուզաննա Սիրունյանը նշեց, որ Եվրոպայի օրվան նվիրված համերգը իրենց եւ Հայաստանում եվրոպական միության պատվիրակության (ղեկավար, դեսպան՝ նորին գերազանցություն Պյոտր Անտոնի Սվիտալսկի) երկկողմ համաձայնության արդյունք է: «Եվրոպական միության պատվիրակության հետ սա մեր առաջին համագործակցությունը չէ: Բանակցությունների արդյունքում ընտրեցինք այս ձեւաչափը: Մարզային երաժշտական դպրոցների սաներն այդ օրը համերգին ներկա են գտնվելու իբրեւ հանդիսատես: Եվ նրանցից շատերը մայրաքաղաքում ներկա չեն գտնվել դասական երաժշտության երեկոների: Իսկ միգուցե «Խաչատրյան» համերգասրահի գտնվելու վայրն էլ չգիտեն, հավանաբար մեծանուն կոմպոզիտորի արձանն էլ չեն տեսել… Կազմակերպչական աշխատանքները սկսել ենք վաղուց՝ համագործակցելով մարզպետարանների եւ քաղաքապետարանների մշակույթի վարչությունների հետ: Դեռեւս չկայացած համերգի առիթով մի փաստ եմ ուզում արձանագրել. ոգեւորությունն աննկարագրելի մեծ է, երաժշտական դպրոցների մանկավարժների եւ սաների արձագանքը նույնպես»,- հայտնեց տիկին Սիրունյանը: Մեր զրուցակիցը հիշեցրեց, որ ԵՄ-ի եւ Հայաստանի միջեւ հարաբերություններն ամրագրված են 1999թ. ԵՄ-Հայաստան գործընկերության եւ համագործակցության համաձայնագրում, որը թույլ է տալիս իրականացնել լայնածավալ աշխատանք ոչ միայն քաղաքական երկխոսության, առեւտրի, ներդրումների, տնտեսության, օրենսդրության, այլեւ մշակույթի ոլորտներում:

Անդրադառնալով Եվրոպայի օրվան նվիրված համերգին, Ռուզան Սիրունյանը տեղեկացրեց, որ երեկոյին ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ իբրեւ մենակատարներ հանդես կգան դահլիճում ներկա հանդիսատեսի հասակակիցները՝ երեւանյան երաժշտական դպրոցների 3 սաներ, որոնք ոչ միայն հայաստանյան տարբեր մրցույթների դափնեկիրներ են, այլեւ հաջողությունների են հասել միջազգային տարբեր միջոցառումներին: «Օրինակ, ջութակահարուհիներ Սոֆյա Վարդանյանը եւ Դիանա Ադամյանը սովորում են Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցում, Սոֆյան՝ Արտաշես Մկրտչյանի, Դիանան՝ պրոֆեսոր Էդուարդ Թադեւոսյանի ղեկավարությամբ: Սոֆյան անցյալ տարի Երեւանյան 9-րդ միջազգային փառատոնի շրջանակներում հանդես է եկել Բրամսի Սեքստետի կատարմամբ՝ համագործակցելով մեր հայրենակիցներ, անվանի երաժիշտներ Իդա Կավաֆյանի եւ Լեւոն Չիլինկիրյանի հետ: Այս տարվա մայիսին էլ մասնակցել է Գերմանիայում պրոֆեսոր Լաուրենտ Ալբրեխտ Բրոյնինգերի դասընթացներին եւ հանդես եկել եզրափակիչ համերգին: Իսկ Դիանան անցյալ տարի ելույթ է ունեցել Լոնդոնի թագավորական նվագախմբի հետ՝ Ցուկերմանի ղեկավարությամբ: Համերգի մյուս մենակատարը դաշնակահար Հարություն Մելիքյանն է, որը սովորում է Ստեփան Ջրբաշյանի անվան երաժշտական դպրոցում, պրոֆեսոր Վաղարշակ Հարությունյանի դասարանում: Իսկ 2015թ. Իսպանիայում կայացած պատանի դաշնակահարների միջազգային մրցույթում էլ արժանացել է 2-րդ մրցանակի: Մենակատար երեք երաժիշտները քանիցս մասնակցել են անվանի արվեստագետների կողմից անցկացվող վարպետության դասերին, հանրապետական եւ միջազգային մրցույթների ու փառատոների»,- մանրամասնեց տիկին Սիրունյանը: Հավելեց նաեւ, իր ձեւակերպմամբ՝ «մեր փոքրիկ հանդիսատեսները կվայելեն համաշխարհային երաժշտական գանձարանից Բախի, Մոցարտի, Մենդելսոնի, Շոպենի, Սմետանայի ստեղծագործությունները»:

ՍԱՄՎԵԼ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Ֆիլհարմոնիկը՝ Արցախի համար

April 8th, 2016
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Ֆիլհարմոնիկը՝ Արցախի համար «Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը (գեղարվեստական ղեկավար՝ Էդուարդ Թոփչյան) ապրիլի 9-ին Կասկադ համալիրում նախաձեռնում է բացօթյա համերգ եւ դրամահավաք՝ «Զինվորիս հետ» խորագրով՝ հանուն մեր Արցախի, հանուն մեր զինվորների, հանուն մեր նահատակների, հանուն մեր հայրենիքի, հանուն Մենք-ի»,- «Առավոտին» տեղեկացրեց նվագախմբի տնօրեն, ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ Ռուզաննա Սիրունյանը: Հավելեց նաեւ, թե շուրջ 3 ժամ Ֆիլհարմոնիկի հետ բեմում կլինեն Հովհաննես Չեքիջյանի ղեկավարած Ազգային ակադեմիական երգչախումբը, երգիչ-երգահան Վահան Արծրունին եւ Արա Գեւորգյանի ժողովրդական գործիքների խումբը: Ծրագիրը կներառի գերազանցապես հայ կոմպոզիտորների դասական ստեղծագործություններ, հայրենասիրական երգեր եւ Արա Գեւորգյանի հայտնի մշակումները: Ոգեշնչող խոսքով էլ հանդես կգան մշակույթի հայտնի գործիչներ: Այս գաղափարը ողջունել են Երեւանի քաղաքապետարանն ու մշակույթի նախարարությունը:

Հետաքրքրությանը, թե այս օրերին Արցախ մեկնած որոշ արվեստագետների եւ շոու-բիզնեսի արտիստների օրինակով հնարավոր չէ՞ր քանիցս Արցախում համերգներ ունեցած ֆիլհարմոնիկն էլ մեկներ եւ տեղում «դասական» ոգեւորություն փոխանցեր, տիկին Սիրունյանը հավաստիացրեց. «Պատերազմական գործողությունների սկսվելուն պես այդ ցանկությունը կար թե նվագախմբի երաժիշտների եւ թե գեղարվեստական ղեկավարի մոտ: Իսկապես ուզում էինք մեր արվեստով կանգնել զինվորի կողքին ու ոգեւորել մեր զավակներին: Սակայն դա կիրականացնենք ավելի ուշ: Մենք մեր զինվորի կողքին ենք գիշեր ու ցերեկ: Յուրաքանչյուր լուր լսելիս էլ խառնվում են արցունքներն ու հպարտության զգացումը… Կասկած անգամ չունեմ, որ մեզ ու աշխարհով մեկ սփռված մեր հայրենակիցներին ձգում է Արցախը: Հասկանալի պատճառով՝ բոլորս չենք կարող մեկնել… Եվ այս պահին ֆիլհարմոնիկի տեղն այստեղ է»:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

«Բոհեմի» այս կատարումը պետք էր ձայնագրել եւ թողարկել CD» – Հասմիկ Պապյան

April 2nd, 2016
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Նման գնահատանքի արժանացրեց Պուչինիի հանրահայտ ստեղծագործության երեւանյան կատարումը օպերային դիվա Հասմիկ Պապյանը Շուրջ 15 տարի Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը (ՀԱՖՆ)՝ գեղարվեստական ղեկավար եւ գլխավոր դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ, ներկայանում է նաեւ համաշխարհային օպերային գրականության ընտիր նմուշների (շուրջ 15) համերգային եւ թատերականացված կատարումներով:

Օրերս «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում ՀԱՖՆ-ն հանդես եկավ հերթական՝ Պուչինիի «Բոհեմ» օպերայի թատերականացված մատուցմամբ, որն իրականացրել է ռեժիսոր Սուքիաս Թորոսյանը: Վերջինիս մասնակցությամբ ՀԱՖՆ-ն նախկինում մատուցել է Լեոնկավալոյի «Պայացներ», Վերդիի «Ռիգոլետո», Պուչինիի «Տոսկա» եւ «Մադամ Բաթերֆլայ» օպերաները: Տեսարաններ «Բոհեմից»: «Բոհեմում» դերերգերով հանդես եկան սոպրանոներ Իրինա Զաքյանը (Միմի), Ֆրանսիայից Լուսինե Լեւոնին (Մյուզետ), տենոր Տիգրան Օհանյանը (Ռուդոլֆ), բարիտոն Դավիթ Բաբայանցը (Մարսել), Գերմանիայից բարիտոն Գուրգեն Բավեյանը (Շոնար), Բուլղարիայից բաս Պլամեն Կումպիկովը, բաս Սարգիս Բաժբեուկ-Մելիքյանը (Բենուա), բաս Հովհաննես Ներսիսյանը (Ալսինդոր), մասնակցությամբ Սոնա Հովհաննիսյանի ղեկավարած «Հովեր» պետական կամերային եւ Կարինե Առաքելյանի ղեկավարած Ձայնի պահպանման վոկալ- երգչախմբային մասնագիտական դպրոցի երգչախմբերի:

Լուսանկարում՝ Սուքիաս Թորոսյանը, Հասմիկ Պապյանը եւ Ռուզաննա Սիրունյանը: Հայաստանցի եւ հրավիրյալ հայ երգիչները հանդիսատեսին ծանոթ էին, բացառությամբ՝ Պլամեն Կումպիկովի: Նա մինչ բեմելը «Առավոտին» նախ հայտնեց, թե իր հայրենիքում եւ արտասահմանյան թատրոններում «Բոհեմ» ներկայացման մեջ հանդես է եկել շուրջ 60 անգամ, հետո էլ առանց մանրամասնելու հավաստիացրեց, որ սա իր առաջին համերգային այցը չի լինի մեր երկիր: Գուցե հանդիսատեսին ծանոթ չէր միայն Տիգրան Օհանյանի անունը, որը Երեւանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ուսանող է, սովորել է նախ պրոֆեսոր Ռաֆայել Հակոբյանցի, ապա ուսումը շարունակում է պրոֆեսոր Սուսաննա Մարտիրոսյանի ղեկավարությամբ: Այս տարվանից էլ ընդգրկված է Ազգային օպերային թատրոնի Երիտասարդ օպերային երգիչների ծրագրում:

Մասնագիտական խոսքը թողնելով երաժշտագետներին, միայն փաստենք, որ օպերայի վերջում հանդիսատեսի կողմից, որի շարքում կային ճանաչված շատ անուններ, երկար ժամանակ չէին դադարում բրավոները: Մենք միայն ավստրիաբնակ օպերային երգչուհի Հասմիկ Պապյանից կարծիք խնդրեցինք, որն այս օրերին հրավիրված էր Երեւան՝ մասնակցելու ՀՀ նախագահի երիտասարդական մրցանակի համար ժյուրիի աշխատանքներին: Հեղինակավոր օպերային թատրոնների ցանկալի հյուրը հայտնեց միայն հետեւյալը, ինչը ներկայացնում ենք առանց մեկնաբանության. «Բոհեմի» այս կատարումը պետք էր ձայնագրել եւ թողարկել CD»:

Տեղեկացնենք, որ Պուչինիի «Բոհեմ» օպերան Երեւանի թատրոնում առաջին անգամ բեմադրվել է 1936թ., բեմադրող դիրիժոր Միքայել Թավրիզյանի եւ ռեժիսոր Լեւոն Քալանթարի կողմից: Գլխավոր՝ Միմիի եւ Ռուդոլֆի դերերգերով հանդես են եկել Հայկանուշ Դանիելյանը եւ Արսեն Ավագյանը: Երկրորդ անգամ հիշյալ օպերան 1945թ. բեմադրել են դիրիժոր Միքայել Մալունցյանն ու ռեժիսոր Գոհարինե Մելքումյանը: Գլխավոր դերերգերն էլ կատարել են Ելենա Ֆանարջյանն ու Գալուստ Գաբրիելյանը: Վերջին անգամ «Բոհեմը» Երեւանում ներկայացվել է 1985թ., Նորայր Սարգսյանի ռեժիսուրայով եւ Յուրի Դավթյանի ղեկավարությամբ, իսկ գլխավոր դերերգերի իրենց մեկնաբանությունն են բերել Հասմիկ Պապյանը եւ երջանկահիշատակ Գեղամ Գրիգորյանը:

ՍԱՄՎԵԼ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ 

© 1998 – 2016 Առավոտ – Լուրեր Հայաստանից

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer