Archive by Author

Пьетро Риццо: Готов исполнить любое произведение, только бы вновь посетить Армению

Karine HarutyunyanSeptember 18th, 2014
by
under Статьи на русском.
No Comments.

Известный итальянский дирижер Пьетро Риццо выступил с совместным концертом с Государственным филармоническим оркестром Армении в рамках VIII Ереванского международного музыкального фестиваля. В качестве солистов выступили Эшли Вос (фортепиано, Великобритания) и Борис Бровцын (скрипка, Великобритания).   В беседе с Yerkir.am Пьетро Риццо отметил, что рад сотрудничать с Государственным филармоническим оркестром Армении.   По словам Риццо, Ереванский международный музыкальный фестиваль уже занял свое место в мире и многие всемирно известные музыканты сами выражают желание принять участие в фестивале.   Кстати, маэстро сотрудничал также с рядом армянских оперных певиц: Карине Бабаджанян, Асмик Папян… Также хорошо знаком с произведениями армянских композиторов.   Музыкант успел посетить ряд музеев, его очень заинтересовала наша, как он сам отметил, богатая культура.   “ Хотел бы отметить, что армяне очень положительные люди, и думаю армянская и итальянская культуры в некотором плане похожи”,- отметил он.   На вопрос, какое произведение в будущем хотел бы представить в Армении, Риццо ответил, что любое, “только бы вновь была возможность посетить Ереван.   В программу концерта были включены увертюра «Эгмонт» Бетховена, Концерт для фортепиано с оркестром Гершвина, «Трагическая увертюра» Брамса и Концерт для скрипки с оркестром Сибелиуса.

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: +1 (from 1 vote)

spacer

Ջութակը` ռոքի ու դասականի արանքում

Karine HarutyunyanMarch 20th, 2013
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Ջութակահար Արամ Ասատրյանը այն 4-5 երաժիշտներից է, որոնք Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբում են 1990-ականներից: Ասատրյանը կարծում է, որ տարիների ընթացքում ֆիլհարմոնիկը շատ է փոխվել. երաժիշտներն աճել են, հնչողությունը` նույնպես: Ըստ նրա` ֆիլհարմոնիկը ազգի և պետության հայելին է, եւ յուրաքանչյուր իրադարձություն վերարտադրվում է երաժշտության միջոցով: 2010-ին, երբ Հայաստան էր եկել Յան Գիլանը, Ասատրյանը տարերքի մեջ էր. նա ոչ միայն ներկա էր լինում Գիլանի յուրաքանչյուր համերգին, այլեւ համերգից հետո ժամանակն անցկացնում էր Գիլանի հետ: Ասատրյանը նաեւ նվագում է Վահագն Պապայանի հիմնադրած«Oaksenham» ռոք խմբում:

-Ջութակը ռոքում սիրո՞ւմ եք:

-Այո, լավ է լսվում: Շատ չեմ սիրել ջութակը ռոքում, բայց վերջերս սկսել է դուր գալ եւ ոչ թե այն պատճառով, որ ես էլ եմ սկսել նվագել, ուղղակի խմբերում`«King Crimson», «Yes», հաճախ են օգտագործում ջութակ, եւ դա ինձ համար մի քիչ անսովոր էր:

 

-Երբեւէ կմտածեի՞ք, որ Յան Գիլանի հետ մեկ բեմում կլինեք:

-Ոչ, դա երազի պես մի բան էր: Նույնիսկ այն պահին, երբ պարզվեց, որ նա Հայաստան է գալու, անհավատալի էր: 1997-ին, երբ առաջին անգամ Գիլանը եկել էր Հայաստան, բոլոր 4 համերգներին էլ գնացել էի, անգամ բախտ էր վիճակվել շփվել հետը: Իսկ այն, որ նրա հետ կհամագործակցենք, կընկերանանք, համերգից հետո ամեն օր միասին կանցկացնենք, աներեւակայելի մի բան էր, որի մասին դեռ երկար կհիշեմ:


-Նկատե՞լ եք, որ ռոքի լսարանը, հատկապես` երիտասարդները մի տեսակ փնտրտուքների մեջ են:

-Նրանք, ովքեր փնտրտուքների մեջ են, մեր ժամանակներում էլ կային: Ռոքի եւ դասականի հանդիսատեսը շատ քիչ է` ի տարբերություն էստրադայի եւ ռաբիսի: Ռոքն ու դասականը այդ առումով նույն կարգավիճակում են: Ռոքի մեջ կոնկրետ տարանջատում կա. կան մարդիկ, ովքեր սիրում են The Beatles, Deep Purple, Led Zeppelin, որոնք The Beatles վրա են մեծացել, մյուսները սիրում են փանկ ռոք, հեւի-մեթալ, եւ այս խումբը, կարծես,  չի սիրում«սանրված բիթլզների» վիճակը, որ ուզում են ինչ-որ մի բանով տարբերվել: Այդ առումով վերջիններս փնտրտուքների մեջ են:

 

-Փորձե՞լ եք դասականի հետ համադրել ռոքի տարրեր:

-Ստեղծել չէ, քանի որ դա նույն բանն է, ինչ կոմպոզիտոր լինելը. եթե տաղանդ ունես, արա, եթե` ոչ, դա վերածվում է հորինելուն: Մեր կոմպոզիտորների մեծամասնությունը հենց դրանով է զբաղված, նրանք ոչ թե գրում են, այլ հորինում: Իսկ ինչ վերաբերում է խառնելուն, ապա ֆիլահարմոնիկ նվագախումբը փորձում է նման ինչ-որ բան անել. ուզում ենք սիմֆո-ռոք մի նախագիծ իրականացնել` ներկայացնելով ռոքի հիթերը՝ գործիքավորված նվագախմբի համար, ինչն աշխարհում բավական ընդունված է:

-Ժամանակակից ռոք խմբերին ծանո՞թ եք: Օրինակ` ամերիկյան «Black Keys» ռոք խումբն այս տարի«Գրեմմի» ստացավ չորս անվանակարգում:

-Ես մի փոքր պահպանողական եմ այս հարցում, ես հին երաժշտություն եմ սիրում ու այն հին մարդկանց, ովքեր հիմա աշխատում են: Նորերին ոչ շատ լավ գիտեմ եւ ոչ էլ այն երաժշտությունն է, որն ինձ դուր է գալիս: Նորերից ավելի շատ մի քանի փոփ արտիստների եմ հավանում, օրինակ` Քրիստինա Ագիլերային: Դասականում էլ եմ պահպանողական եւ նոր երաժշտությունը շատ դժվարությամբ եմ ընդունում:

-Համամի՞տ եք այն կարծիքին, որ, օրինակ, ռոքն ագրեսիա է առաջացնում, իսկ դասականը` հանգստացնում:

-Երկուսն էլ սխալ են: Ով ուզում է ագրեսիվ լինել, նա Մոցարտ լսելիս էլ ագրեսիվ կլինի: Մարդիկ էլ կան, որ հեւի-մետալ լսելիս հաճույք են ստանում եւ հանգստանում: Դա մարդու խառնվածքից է գալիս, եւ ամենեւին էլ կապ չունի, թե ինչ երաժշտություն է լսում:

-Կարելի՞ է ասել, որ կոնցերտմայստերը նվագախմբի դեմքն է:

-Այո: Կոնցերտմայստերը, սովորաբար, իրենից անկախ կազմավորում է նվագախմբի մթնոլորտը: Սովետական այն մտածելակերպը, թե անփոխարինելի մարդիկ չկան, սխալ է. յուրաքանչյուր մարդ անհատականություն է եւ ամեն ինչ իր ձեւով է անում: Բայց, միևնույն է, լավից լավն էլ է լինում:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (2 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Իմ մասին թող պատմի հոբոյը

Karine HarutyunyanMarch 18th, 2013
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Հոբոյահար Աշոտ Գալստյանը Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի«թալիսմանն» է, ֆիլհարմոնիկի «հին»երաժիշտներից: Գալստյանը ֆիլհարմոնիկում է արդեն 27 տարի, 1994-ին նշանակվել է ՀՊՖՆ-ի հոբոյահարների խմբի կոնցերտմայստեր, 2011-ին` նվագախմբի տեսուչ: Գալստյանը, որպես երաժիշտ, իր առաջին քայլերը սկսել է Հայաստանի Հեռուստատեսության եւ ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբում՝ որպես 2-րդ հոբոյահար: Երաժիշտը համարում է, որ յուրաքանչյուր մարդ իր գործիքի միջոցով իր բնավորությունն է ցույց տալիս, եւ երաժշտի մասին ավելի լավ հենց գործիքն էլ կարող է պատմել: Գալստյանը 2008-ին արժանացել է ՀՀ վաստակավոր արտիստի կոչման:

-Հոբոյը նվագախմբում ի՞նչն է լրացնում, երաժշտության ո՞ր «կողմն» է ապահովում:

-Ամեն գործիք ինչ-որ բան լրացնում է, իր առանձնահատուկ տեղն ունի նվագախմբում: Հոբոյը դասվում է մենակատարային գործիքների շարքը: Միայն այն հանգամանքը, որ նվագախմբի բոլոր գործիքները լարվում են հոբոյով, կարելի է հասկանալ նրա ունեցած մեծ դերի մասին:

-Ասում են` ֆիլհարմոնիկում Ձեր առաջին համերգին շատ բարդ ծրագիր եք կատարել` որպես նորեկ, հիշո՞ւմ եք:

-Այո… Նվագախմբում իմ հենց առաջին աշխատանքային օրը ինձ տվեցին առաջիկա համերգի նոտաները: Համերգին շատ լուրջ ծրագիր պետք է կատարվեր. նվագել եմ Չայկովսկու 4-րդ սիմֆոնիան եւ Բեթհովենի Դաշնամուրի 5-րդ կոնցերտը: Իրականում, այո, դա շատ լուրջ եւ բարդ ծրագիր է համարվում, հատկապես սկսնակի համար: Չնայած ինձ համար հեշտ էր այնքանով, որ դիրիժորին սովոր էի: Այդ ժամանակ ֆիլհարմոնիկի /այդ տարիներին դեռ սիմֆոնիկ էր կոչվում/ գեղարվեստական ղեկավարը Ռաֆայել Մանգասարյանն էր` Հեռուստատեսության եւ ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի մեր ղեկավարը, ով էլ ինձ հրավիրել էր ֆիլհարմոնիկ:

-Տարիների ընթացքում ֆիլհարմոնիկից երաժիշտների հոսք է գրանցվել, որքանո՞վ է այս փաստն ազդում նվագախմբի աշխատանքների վրա:

-Չէի ասի, որ արտահոսքի պատճառով նվագախմբի որակն ընկել է, քանի որ արտահոսքի հետ մեկտեղ նաեւ ներհոսք է եղել, ինչպես նաեւ սերնդափոխություն: Սակայն, այո, եղել են երաժիշտներ, որոնք ուղղակի գնացել են իրենց կարիերան դրսում շարունակելու, ինչն իհարկե, իր ազդեցությունն ունեցել է նվագախմբի վրա:

-Յուրաքանչյուր գործիք մարդու բնավորության մեջ ինչ-որ գիծ է հաստատում, հոբոյի մասին ի՞նչ կասեք:

-Ես, առհասարակ, հակառակը կասեի` յուրաքանչյուր մարդ իր բնավորությունն է արտահայտում իր գործիքի միջոցով:

-Ժամանակին Դուք նաեւ Անուշավան Տեր-Ղևոնդյանի անվան երաժշտական դպրոցում եք դասավանդել. արդյոք յուրաքանչյուր երաժիշտ կարո՞ղ է իր փորձը փոխանակել գալիս սերնդին:

-Կարծում եմ` այո: Եթե դու իսկապես լավ երաժիշտ ես, քո իմացածն անպայմանորեն կարող ես փոխանցել մյուսներին: Մատուցման ձեւի հարցում էլ տարիների ընթացքում կարելի է հմտանալ:

-Երիտասարդ հոբոյահարների մասին ի՞նչ կասեք, տեսնո՞ւմ եք Ձեզ փոխարինողներ:

-Հոբոյահարների առումով շատ վատ է վիճակը: Ես, համենայն դեպս, չեմ կարող անուններ առանձնացնել: Մեր նվագախմբում այժմ մեկ հոբոյահար պակաս է: Մի քանի երիտասարդներ կան, որոնք գնացել են սովորելու, սակայն չգիտենք` հետ կգան, թե ոչ:

-Ֆիլհարմոնիկի գործիքներն, Աստված գիտի, թե վերջին անգամ երբ են հիմնովին թարմացվել: Մի՞թե գործիքների նոր լինելն այնքան էլ կարեւոր չէ լավ երաժշտություն արտաբերելու համար:

-Որ ասեմ շատ կարեւոր է` շատ քիչ կասեմ: Գործիքի նոր ու սարքին լինելուց շատ բան է կախված: Իրականում գործիքներն ավելի կարեւոր են, քան մեր նախարարությունը կամ ղեկավարությունն է պատկերացնում: Ֆիլհարմոնիկում այժմ գործիքների վիճակն ավելի լուրջ է, քան` կադրերի: 2001-ին Թոփչյանն ինձ համար մի հոբոյ է գնել, եւ մինչեւ այսօր ես այդ գործիքով եմ նվագում, բայց ամենաուշը 6-7 տարի հետո պետք է մտածել գործիքը փոխելու մասին: Ի դեպ, տարեցտարի գործիքներն ավելի լավ որակի են դառնում եւ ավելի թանկանում: Հուսանք` այս տարի ֆիլհարմոնիկի գործիքներն, իրոք, կթարմացվեն:

-Որպես ֆիլհարմոնիկի տեսուչ` ինչ կասեք` դժվար չէ՞ համախմբել նվագախումբը:

-Տեսուչի գործառույթների մեջ է մտնում նվագախմբում կարգ ու կանոնի պահպանումը: Դժվար աշխատանք է, բայց հաճելի: Դժվար է այնքանով, որ մենք` երաժիշտներս, այնքան էլ չենք սիրում կարգ ու կանոնին հետեւել:

-Հնարավո՞ր է, լինելով ընտանիքի հայր, միայն երաժշտության միջոցով «տուն պահել»:

-«Տուն պահելը» լայն հասկացություն է. եթե ոմանք սրա տակ հասկանում են ինչ-ինչ շքեղություններ իրենց թույլ տալ, ապա` այո: Դժվար է միայն երաժիշտ լինելով ընտանիք պահել, բայց տանելի է:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Տրիոյից ֆիլհարմոնիկ` մեկ քայլ

Karine HarutyunyanMarch 14th, 2013
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Տրիոյից ֆիլհարմոնիկ` մեկ քայլ

Թավջութակահար Կարեն Քոչարյանը Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կազմում է արդեն 15 տարի: Երաժշտի ծնողները հավաստիացնում են, որ նա, 3 տարեկանից սկսած, դաշնամուր է նվագել եւ փորձել վերարտադրել այն, ինչ լսել է: Սակայն, երբ Քոչարյանը փորձել է Չայկովսկու անվան դպրոց ընդունվել, ծնողներին տեղի ուսուցիչներից համոզել են, որ նրան ոչ թե դաշնամուրի, այլ թավջութակի բաժինն ընդունեն, ինչի համար շնորհակալ է «համոզողներին»: Քոչարյանը նաեւ Արամ Խաչատրյանի անվան տրիոյի հիմնադիրներից է:

-Թավջութակը հատկապես ո՞ր երաժշտական գործիքի համադրությամբ է Ձեզ դուր գալիս:

-Քանի որ ես նվագում եմ Խաչատրյանի դաշնամուրային տրիոյում, դաշնամուրի եւ թավջութակի համադրությանը ես սովոր եմ: Չնայած, մյուս կողմից, չեմ կարող ասել, թե այդ համադրությունն ինձ դուր է գալիս միայն ականջիս սովոր լինելու համար, քանի որ դաշնամուրը թավջութակի հետ, իրոք, գեղեցիկ է հնչում:

-Երիտասարդներին դասական երաժշտությունը մատչելի դարձնելու համար ի՞նչ է պետք անել:

-Օրինակ` Խաչատրյանի տրիոյում մենք նման մի ծրագիր ենք իրականացնում. Խաչատրյանի տուն-թանգարանում պարբերաբար DVD-ների ցուցադրություն ենք անում, իսկ ցուցադրվում են շատ լավ համերգներ: Ի դեպ, մուտքն ազատ է: Իսկ ֆիլհարմոնիկի դեպքում` շատ ուրախ եմ, որ մեր համերգներին մեծ թվով երիտասարդներ են գալիս, անգամ լինում են դեպքեր, երբ երիտասարդները գալիս են տոմս գնելու, եւ արդեն տոմս չի լինում: Կասեի, որ հիմա դասական երաժշտությունը մեծ թվով երիտասարդ ունկնդիր ունի: Հուսանք` մեզ շատ լավ ապագա է սպասվում այդ առումով, քանի որ շատ կարեւոր է ճաշակի կրթումը երաժշտության միջոցով:

-Մի շարք ոլորտներում իրենց փոխարինողներին «չեն տեսնում», այսինքն` ասում են, որ տարիներ հետո կարող ենք կանգնել փաստի առաջ` նոր /լավ/ մասնագետներ չունենալու պաըճառով: Այս առումով` թավջութակահարների մասին ի՞նչ կասեք:

-Ես մի քիչ մտավախություն ունեմ` երիտասարդ սերնդի հետ կապված, քանի որ երբ մարզերում համերգներ կամ վարպետության դասեր եմ տալիս, տեսնում եմ, որ ջութակահարը եւ դաշնակահարը, այո, գործ ունեն, իսկ ես այնտեղ այնքան էլ անելիք չունեմ, քանի որ 60-70 տոկոս մարզերում մոտ թավջութակահարներ չկան:

-Ձեր կարծիքով` ինչո՞վ է սա պայմանավորված:

-Անկեղծ ասած, չգիտեմ. գուցե ջութակը, դաշնամուրն ավելի ճանաչված գործիքներ են, իսկ թավջութակը` ոչ այնքան: Սակայն մենք այս բացը լրացնելուց հետո ձեռնարկել ենք մի քայլ` յուրաքանչյուր երեխա, ով կնախընտրի ընդունվել թավջութակի դասարան, կստանա կրթաթոշակ` հենց առաջին դասարանից: Պետք է նշեմ նաեւ, որ վերջերս Վանաձորում ստեղծվեց թավջութակահարների դասարան, որտեղ արդեն 5-6 երեխա է սովորում: Շուտով Գավառում եւ Կապանում էլ կստեղծվեն նման դասարաններ:

 

-Գաղտնիք չէ, որ մարզերում մշակութային կյանքն այնքան էլ զարգացած չէ, ի՞նչ պետք է անել մշակույթը Երեւանից «տարհանելու» համար:

-Ինչքան հնարավոր է, պետք է շատ այցելել մարզեր, համերգներով հանդես գալ: Ես գիտեմ, թե այնտեղ ինչ ծարավ են մշակույթի: Ինձ համար շատ հաճելի է նվագել մարզերում, ավելի հաճելի` քան Երեւանում: Այն ուշադրությունը, շնորհակալական զգացումները, որ այդ մարդիկ են ապրում միայն նրա համար, որ դու գնացել ես իրենց մոտ նվագելու, շատ թանկ բան է ինձ համար: Մենք սովոր ենք, որ ամբողջ Հայաստանը կենտրոնացել է Երեւանում, բայց չպետք է այդպես լինի:

-Տրիոյում երաժիշտների թիվն ավելի քիչ է, քան ֆիլհարմոնիկում, անցում կատարելիս խորթություն չե՞ք զգում:

-Չէ, ես արդեն սովորել եմ այդ տարբերությանը: Յուրաքանչյուր ժանր ինձ օգնում է, եւ ես շուտ կարողանում եմ փոխվել մի ժանրից մյուսը: Այն կտավի գործերը, որոնք գոյություն ունեն սիմֆոնիկ երաժշտության մեջ, բնականաբար, տրիոյում` կամերային երաժշտության մեջ, դրանք չկան: Այն հաճույքը, որ ես կստանամ Բրուքների 4-րդ սիմֆոնիան կատարելիս, լրիվ այլ զգացողություն է, սակայն նույն հաճույքը ես ստանում եմ նաեւ Մենդելսոն կատարելիս:

-Մի շարք երիտասարդ կոմպոզիտորներ բողոքում են, որ իրենց գործերը չեն կատարվում, արդյոք այդպե՞ս է:

- Միշտ կարելի է բողոքել, եւ միշտ էլ կգտնվեն մարդիկ, ովքեր կբողոքեն: Կարծում եմ, որ ժամանակակիցներն ունեն հիանալի գործեր, որոնք կատարվում են: Տարբեր կոմպոզիտորների կողմից գրված գործեր տրիոյով մենք թե՛ կատարել ենք, թե՛ պատրաստվում ենք կատարել: Իսկ ֆիլհարմոնիկի դեպքում մի քիչ այլ է. չէ՞ որ այն Հայաստանի թիվ մեկ նվագախումբն է, եւ նրա ցանկացած քայլն ուշադրության կենտրոնում է: Այն, ինչ գրվում է, չի կարող կատարվել, կատարվում է այն, ինչ արժանի է, որ հնչի: Ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը ֆիզիկապես չի կարող հասցնել կատարել բոլոր հայ կոմպոզիտորների գործերը՝ միաժամանակ անդրադառնալով համաշխարհային դասականներին:


-Վերջերս որոշ երաժիշտներ քննադատաբար էին հանդես եկել ֆիլհարմոնիկի նոր երաժիշտների մասին, ըստ որի` երաժիշտներից մեկը համերգի ժամանակ ջուր է խմում, իսկ մյուսը նաեւ ֆալշ է նվագում: Ի՞նչ կասեք այս մասին:

-Ես ոչ մի զարհուրելի բան չեմ տեսնում, երբ որևէ փողային գործիք նվագող երաժիշտ խնդիր է ունենում ջուր խմելու: Ես ինքս շատ համերգների ժամանակ /տարբեր երկրներում/ տեսել եմ, որ ջուր են խմում, քանի որ, կա’մ խախտելով մեր հայկական սովորույթը, թե բեմի վրա ջուր խմել չի կարելի, երաժիշտը ջուր է խմում եւ շարունակում նվագել, կա’մ էլ` չի խմում եւ չի նվագում: Իսկ ինչ վերաբերում է ֆալշ նվագելուն, ապա դա մեր «իրավունքն» է, անսխալ մարդ չկա: Վատն այն է, որ մենք մեր երկրում ինչ-որ բան անելուց հետո փորձում ենք ապացուցել, որ վատ բան չենք անում, ժողովուրդ ջան: Էնրիկն ու Սառան փայլուն երաժիշտներ են: Թողեք տեսնենք՝ հետոն ինչ է լինում, ոչ թե միանգամից անուն կպցրեք` ջուր է խմում, «ֆալշ» է նվագում: Հնարավոր է, որ մարդ մեկ անգամ սխալվում է, բայց դա չի նշանակում, որ նա չի տիրապետում գործիքին: Ի վերջո, ամոթ է պրոֆեսիոնալ երաժիշտին մեղադրել այդպիսի փոքրիկ հարցերում:

-Նման խոսակցություններն ինչի՞ց են սկիզբ առնում եւ, առհասարակ, ո՞ւմ են պետք:

-Լորիս Ճգնավորյանի օրոք մի կարգախոս կար` Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբն աշխարհում միակ` մեկ ազգից բաղկացած նվագախումբն է. գուցե մենք սովորել ենք այդ կարգախոսին, բայց դա պարծենալու բան չէ, քանի որ նվագախումբը հուշանվեր չէ, այլ գործող օրգան: Արդյոք գերմանացիները շեղ աչքեր ունե՞ն: Իհարկե ոչ: Սակայն երբ նայում ենք տեղի նվագախմբին, երաժիշտների մեծամասնությունը շեղաչք է` ճապոնացի, չինացի, կորեացի: Միգուցե հիմա մարդիկ վախենում են, թե ֆիլհարմոնիկը կկորցնի՞ իր դեմքը… Սակայն դրսից մեր նվագախմբում երաժիշտներ ունենալը պարզապես նախ անհրաժեշտություն է եւ հետո` պարծանք:

 

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Ի՞նչ հեռուստացույց եւ ինտերնետ. ես ապրում եմ ի՛մ աշխարհում

Karine HarutyunyanMarch 14th, 2013
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Ալտահար Աիդա Նալբանդյանն արդեն 24 տարի է, ինչ նվագում է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբում. այն ժամանակ նվագախմբի ղեկավարը Լորիս Ճգնավորյանն էր: Նա ալտահարուհի դարձել է իր երաժշտության ուսուցիչներից մեկի խորհրդով, ինչի համար շատ շնորհակալ է նրան: Այժմ դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայում, ունի դոցենտի կոչում: Նալբանդյանը 1998թ-ին Երևանի քաղաքապետարանի Մանկական ֆիլհարմոնիայում ստեղծել է կամերային նվագախումբ, որի գեղարվեստական ղեկավարն է մինչ օրս: 2010-ին, որպես Մանկական ֆիլհարմոնիայի կամերային նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար, պարգեւատրվել է Երեւանի քաղաքապետի «Երեւան զինանշան» ոսկե հուշամեդալով, իսկ 2011-ին ՀՀ մշակույթի նախարարի հրամանով, որպես ՀՊՖՆ-ի ալտահարների խմբի կոնցերտմայստեր, պարգևատրվել է պատվոգրով:

25 տարվա ընթացքում, ըստ Աիդա Նալբանդյանի, շատ բան է փոխվել ֆիլհարմոնիկի կյանքում: Որակական փոփոխությունները չհաշված` այժմ ֆիլհարմոնիկի հետ այնպիսի երաժիշտներ են համերգով հանդես գալիս, որոնց լսելու մասին այն տարիներին անգամ երազել չէինք կարող:

 

-Ինչո՞ւ ընտրեցիք ալտը, այլ ոչ թե ջութակը, որն այն տարիներին ավելի «մոդայիկ» էր:

-Այն ժամանակ ես բարձրահասակ էի` իմ տարեկիցների համեմատ, և ալտը ձեռքիս համար ավելի հարմար էր: Շատ էի սիրում երաժշտությունը, եւ իմ ուսուցիչներից մեկի խորհրդով էլ ալտն ընտրեցի:

-Ալտը viola-ների ընտանիքին է պատկանում. ճի՞շտ է, որ եթե գիտես ջութակ նվագել, ավելի հեշտ է ալտ նվագել, քան` հակառակը:

-Ալտը տեմբրով տարբերվում է ջութակից: Յուրի Բաշմետը հերքեց այն կարծիքը, թե վատ ջութակ նվագողը լավ ալտահար է: Ալտի վրա էլ տեխնիկապես բարդ ստեղծագործություններ կարող ես նվագել: Ես կասեի` ավելի դժվար է ալտի վրա լավ ձայնով նվագել. հնչողության տեսակետից՝ որակյալ ձայն արտաբերելու առումով, բնականաբար, ավելի դժվար է ալտ նվագել:

-Ի՞նչ ձայն, մեղեդի, նոտա կարող է արտաբերել ալտը, որը գուցե ջութակը չի կարող, կամ` հակառակը:

-Ալտն ու ջութակը ընկեր գործիքներ են: Ես կասեի` ավելի շուտ մեկը մյուսին լրացնում են եւ միմյանցից կախում չունեն:

-Դուք նաեւ Մանկական կամերային նվագախմբի ղեկավարն եք. դժվա՞ ր է, արդյոք, փոքրերի հետ աշխատել, թե՞ հակառակը:

-Եկավ մի պահ, որ ես ինքս էի ուզում նվագախումբ ղեկավարել, բայց, իհարկե, ոչ մեծերի: Մանկական ֆիլհարմոնիայի տնօրենի՝ Ս. Մարգարյանի հետ խոսեցի եւ նրա օգնությամբ ստեղծեցինք նվագախումբը: Երեխաների հետ, այո, դժվար է, բայց երեխաներն այնպիսի աչքերով են քեզ նայում եւ այնպիսի հավատով, որ դժվարությունները տեղի են տալիս: Իրենք հաճույքով քո յուրաքանչյուր խոսքն ընդունում են: Բայց, մյուս կողմից, դժվար է այնքանով, որ սերնդափոխությունը հաճախ է լինում. երեխաները մեծանում, թողնում-գնում են: Ստեղծում ես մի նվագախումբ, ոտքի կանգնեցնում, եւ գալիս է մի պահ, որ նորից պետք է սկզբից սկսես:

-Երեխաների թիվը տարեցտարի պակասո՞ւմ է. շատերն են ասում, որ գալիք սերնդի հարցը լուրջ է:

-Այո, հիմա շատ դժվար է, բայց գալիս են երեխաներ, որոնք հետաքրքրված են երաժշտությամբ:

-Այնուամենայնիվ, դիրիժորությունը չի՞ խանգարում ֆիլհարմոնիկում նվագելուն:

-Ես ինձ դիրիժոր չեմ համարում. ես ստեղծագործում եմ, բայց ավելի շատ սիրում եմ նվագել: Իսկ երեխաներին պարզապես փորձում եմ ծանոթացնել նվագախմբային արվեստին և նվագախմբում աշխատելու գաղտնիքներին:

 

-Եվ քանի որ նաեւ դասավանդում եք, կուզեի ճշտել` երաժշտության ասպարեզում հայերենով մասնագիտական գրականության պակաս չունե՞նք:

-Իհարկե, ունենք: Չնայած ստեղծագործական պրոցեսում շատ կարեւոր է փորձը: Մասնագիտական գրականության պակասը գալիս է լրացնելու համակարգիչը, որի միջոցով կարող ենք գտնել՝ ինչ ուզում ենք: Հիմա սերունդն իրեն ընձեռված այդ հնարավորությունից օգտվելու շատ լավ առիթ ունի, քանի որ մեր ժամանակ անգամ գործերի նոտաները չունեինք:

-Երբ նայում ենք` ովքեր ունեն կոչումներ, եւ ովքեր են ասպարեզում, մի տեսակ` դասականը երկրորդ պլան չի՞ մղվում:

-Այո, սակայն դա նաեւ ժողովրդի կենսամակարդակից է գալիս: Մեզ մոտ դասական այնքան էլ չեն լսում: Օրինակ` աղջիկս թավջութակ է նվագում, եւ մեր տանը հեռուստացույցի գոյության մասին հազվադեպ ենք հիշում, քանի որ նա արդեն (բնականաբար, իմ միջամտությամբ) այլ զբաղմունք ունի: Կուզենայի, որ բոլորը վերջապես հասկանային, որ դասական երաժշտությունը նույնիսկ կարող է հիվանդություն բուժել: Ինչպե՞ս կարող են դասական չլսել… Ախր, դասականը լրիվ ուրիշ աշխարհ է… Դասականը իմ աշխարհն է:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: +1 (from 1 vote)

spacer

Ջութակի լարերի արանքում թաքնված հնչյունների մասին

Karine HarutyunyanMarch 14th, 2013
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Ջութակահար Կարմեն Թոսունյանն արդեն 20 տարի է, ինչ նվագում է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբում /2006-ից` նվագախմբի կոնցերտմայստեր/: Նա ջութակահար է դարձել ոչ թե բախտի քմահաճույքով, այլ երաժշտական դպրոցի տնօրենի «թեթեւ ձեռքով» Smile Տարիներ առաջ, գերազանց հանձնելով քննությունները, Թոսունյանը ցանկացել է ընդունվել դաշնամուրի խմբակ, պարզվել է, որ խմբակի բոլոր տեղերն արդեն «գնված» են: Նա նվագում է նաեւ Վալերի Գերգիեւի նվագախմբում, սակայն ֆիլհարմոնիկը համարում է իր երկրորդ ընտանիքը: 2010-ից Կարմեն Թոսունյանը UNESCO-ի Խաղաղության արտիստ է, իսկ 2012-ին արժանացել է ՀՀ վաստակավոր արտիստի կոչման:

- Ինչպե՞ս եղավ Ձեր մուտքը ֆիլհարմոնիկ:

- Ֆիլհարմոնիկ ընդունվել եմ 1993 թվականին: Ճգնաժամային տարիներ էին Հայաստանի համար, եւ ընտանիքս ապրելու ոչ մի միջոց չուներ, միակ հույսը ես էի: Այդ ժամանակ ես սովորում էի Կոնսերվատորիայում, երկրորդ կուրս էի, բայց ստիպված եղա գնալ աշխատանքի: Չնայած պետք է նշեմ, որ դասախոսս շատ դեմ էր, քանի որ նա ուզում էր, որ ես որպես մենակատար հանդես գայի:

-Այդ ժամանակ Լորիս Ճգնավորյանն էր ղեկավարում ֆիլհարմոնիկը. դիրիժորների փոփոխությունն արդյո՞ք նվագախմբի համար ինչ-որ ժամանակով կանգառ չի հանդիսանում:

-Չէի ասի, քանի որ եթե դիրիժորը լավ երաժիշտ է լինում, շատ հեշտ է անցում կատարելը, նույնիսկ աճ ենք ապրում:

 

-Բեմում կապը Ձեր եւ դիրիժորի միջեւ համերգի կայացման հարցում մեծ դեր է, չէ՞, խաղում:

-Այո, շատ կարեւոր է, որպեսզի զգանք իրար: Մաեստրոն անգամ ասում է` ոնց որ Կարմենն իմ ձեռքի շարունակությունը լինի. ես ինչ զգում եմ, ինքը միանգամից որսում եւ շարունակում է:

-Եվ ինչպես մաեստրոն նվագախումբն է ղեկավարում, այնպես էլ Դուք` ջութակները, սակայն Դուք այս դեպքում ինչպե՞ս եք նրանց ինչ-որ բան «հասկացնում»:

-Այո, իմ եւ նվագախմբի կապը նույնպես պետք է համերգի հենց սկզբից լինի, քանի որ ես ոչ միայն ջութակահարների հետ եմ աշխատում, այլ նաեւ մյուս երաժիշտների: Օրինակ` եթե փողային գործիքների համար դժվար կտոր է լինում եւ նրանց համար կողմնորոշիչ ինչ-որ բան պետք է լինի, անմիջապես ինձ են նայում եւ իմ շարժումներից փորձում գլուխ հանել:

-Ֆիլհարմոնիկը տարվա ընթացքում նաեւ հրավիրյալ դիրիժորներ է ունենում: Նման դեպքերում ամբողջ պատասխանատվությունը Ձե՞զ վրա է լինում:

-Իհարկե, քանի որ ամեն դիրիժոր իր յուրահատուկ ոճն ունի, ձեռքերը: Հրավիրյալ դիրիժորների դեպքում սկզբում մի քիչ դժվար է լինում, բայց փորձերի ժամանակ հունի մեջ ենք ընկնում: Չնայած նրանք 5 օրով են սովորաբար այցելում մեզ, եւ 5 օրը շատ քիչ է` նրանց լիովին ընկալելու համար: Լինում են դեպքեր` ես խնդրում եմ մաեստրոյին, որ այսինչ մարդուն այլեւս չհրավիրի, քանի որ մեզ ծանր էր նրա հետ աշխատելը:

-Ֆիլհարմոնիկը Հայաստանում իր հաստատուն տեղն ունի, սակայն, մյուս կողմից, երաժիշտներին` որպես անհատականություն, այնքան էլ չեն ճանաչում: Ինչո՞վ է սա պայմանավորված:

-Եթե մեր երաժիշտներից յուրաքանչյուրն իր համույթն ունենար` լինի դա տրիո կամ քառյակ, կամ էլ հնարավորություն լիներ` որպես մենակատար հաճախ հանդես գային, այսպես չէր լինի: Նախ` ժամանակի առումով այնքան էլ հարմար չէ, օրինակ, ես ընտանիք ունեմ, փոքրիկ տղա եւ փորձում եմ օրվա մի մասն էլ ընտանիքիս հետ անցկացնել: Բայց, մյուս կողմից, սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին մենք միջազգային փառատոն ենք ունենում, որտեղ էլ մեր երաժիշտները հանդես են գալիս որպես մենակատար:

-Տարիներ առաջ, երբ երեխան 6-7 տարեկան էր դառնում, ծնողները երաժշտական կրթության էին տալիս նրան, բայց հիմա ավելի շատ օտար լեզուներն են տարածված, այնպես չէ՞:

-Այո, երեւի ծնողները հիմա կարծում են, որ երաժշտությամբ ո’չ փող կարող են վաստակել, ո’չ էլ ասպարեզ դուրս գալ: Երաժշտությունը, ցավոք, առաջին տեղը չի գրավում մարդկանց մեջ: Դրա համար էլ տանում են կա’մ համակարգչային ծրագրերի ուսուցման, կա’մ էլ` օտար լեզվի: Բայց օտար լեզուն, իսկապես, միշտ էլ պետք է. մարդ պետք է մի քանի լեզվի տիրապետի: Իմ տղան, օրինակ, 4 տարեկան է, եւ երբ իրեն ես հարցնում եմ, թե ուզո՞ւմ է ջութակ նվագել` միանգամից ասում է` ոչ: Ես սա կապում եմ խանդի հետ, քանի որ երբեմն-երբեմն ես նաեւ տանն եմ պարապում, իսկ ինքն ուզում է, որ իր վրա ծախսեմ այդ ժամանակը:

-Դպրոցում երաժշտության դաս կա, բայց արդյո՞ք նույն դասի անվան տակ չպետք է հասկացվի մի քանի խմբակ` ջութակ, կիթառ, դհոլ…, եւ աշակերտն ինքը ընտրի` որ խմբակին մասնակցի:

-Իհարկե, պետք է լինի, բայց դա գուցե ուսուցիչներից էլ է գալիս: Հիմա մեզ մոտ ճգնաժամ է այդ առումով, քանի որ լավ ուսուցիչներ չունենք: Անձամբ ես չեմ դասավանդում եւ երբեմն ինձ շատ եմ մեղադրում դրա համար, քանի որ շատ բան կարող էի տալ երեխաներին: Իսկ ով կա ասպարեզում, գուցե այդքան էլ պիտանի ուսուցիչ չէ: Դրա համար էլ մաեստրոն ցանկանում է ակադեմիա հիմնել եւ նույնիսկ ասում է, որ պարտադրելու է, որ իր ամենալավ երաժիշտները դասավանդեն այնտեղ:

 

-90-ականներին երիտասարդ երաժիշտների շնորհիվ ստեղծվեց «Սերենադ» կամերային նվագախումբը. Դուք նույնպե՞ս նվագում էիք այնտեղ:

-Այո, մեկ տարի եմ նվագել «Սերենադում»: Շատ ջահել էինք այդ ժամանակ, մեր մեջ էնտուզիազմ, եռանդ ու ուժ կար: Հիմա այդ նվագախմբից 2-3 հոգի են մնացել. բոլորը գնացել են Գերմանիա սովորելու եւ հիմա արդեն այնտեղ էլ ապրում եւ ստեղծագործում են: Ցավոք, հիմա մեր երիտասարդների մեջ այդ էնտուզիազմը չկա, ավելի շատ մտածում են մատերիալիստական բաների մասին:

-Ասում են` յուրաքանչյուր մենակատար չի կարող նվագախմբում հանդես գալ, բայց նվագախմբի գրեթե յուրաքանչյուր երաժիշտ կարող է որպես մենակատար հանդես գալ: Համաձա՞յն եք այս մտքի հետ:

-Այո, դա ճիշտ է: Միայն այն, որ դու լավ տիրապետում ես գործիքին, բավարար չէ նվագախմբում նվագելու համար: Դու պետք է լավ ականջ ունենաս, քանի որ մենակ չես նվագում. դու պարտավոր ես լսել յուրաքանչյուր երաժշտի, որ իրենց հետ նվագես:

-Իսկ ինչպե՞ս ստացվեց, որ Վալերի Գերգիեւի նվագախմբի անդամ դարձաք:

-Գերգիեւի նվագախումբը շատ հետաքրքիր կառուցվածք ունի, այն 44 երկրների լավագույն երաժիշտներից է բաղկացած: Ինձ Գերգիեւը հրավիրեց նվագախումբ: Գերգիեւին հասկանալը բարդ է, պետք է իրեն շատ լավ ճանաչես, որպեսզի իմանաս, թե ինչ է ուզում: Բայց հասկանալուց հետո ընկալում ես, թե ինչ ուժեղ մագնիսականություն ունի այդ մարդը եւ ինչպես է նվագախմբին իր հետ տանում:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

spacer

Դահլիճը, հանդիսատեսը, կատարումները…, այնքան էներգիա եմ ստացել.

Karine HarutyunyanFebruary 2nd, 2013
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Երեկ «Արամ Խաչատրյան»համերգասրահում տեղի ունեցավ Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի /դիրիժոր` Էդուարդ Թոփչյան/ տարվա առաջին համերգը:

Համերգին որպես մենակատար հանդես եկավ աշխարհահռչակ դաշնակահար Բերնդ Գլեմզերը: Համերգային ծրագրում հնչեցին` Ռախմանինով՝ «Դաշնամուրի կոնցերտ թիվ 3», Շոստակովիչ` «Սիմֆոնիա թիվ 10»: Սակայն հանդիսատեսի«պահանջով»` Գլեմզերը թե՛ ընդմիջումից առաջ եւ թե՛ համերգի ավարտին մի քանի չնախատեսված գործեր կատարեց:

Համերգի վերջում yerkir.am-ի հետ զրույցում Բերնդ Գլեմզերը նշեց, որ ֆանտաստիկ զգացողություններ ունի եւ մի քիչ կդժվարանա հարցերին պատասխանել:

«Այս պահին մեր զրույցը նման է նրան, երբ մարզիկները, որոնք զբաղվում են լողով կամ վազքով,ւ հենց այդ պահին հեւիհեւ ինչ-որ բան են ասում: Դահլիճը, հանդիսատեսը, կատարումները… Այնքան էներգիա եմ ստացել: Ամեն ինչ շատ էներգետիկ էր, կրքով լցված, ես, իրոք, հաճույք ստացա»,- ասաց Գլեմզերը:

Նա նշեց նաեւ, որ շատ ուրախ էր համագործակցել ֆիլհարմոնիկի հետ, եւ նվագախումբը համերգի հենց սկզբից «բացվեց»: Ըստ Գլեմզերի` երաժիշտների միջեւ ինչ-որ կապ էր ստեղծվել, որը թարմ զգացողություններ պարգեւեց իրեն եւ նպաստեց համերգի` սահուն ընթացքին:

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (3 votes cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: +1 (from 3 votes)

spacer

Տարօրինակ ազգի տարօրինակ ճակատագիր

Karine HarutyunyanApril 25th, 2012
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Ինչպես միշտ, այս տարի էլ Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը հատուկ ելույթ կունենա` ոգեկոչելով Մեծ եղեռնի զոհերի հիշատակը: Այսօր ՀՊՖՆ-ն հանդես կգա համերգով, որի ժամանակ կհնչի Ռոսինիի«Stabat Mater» ստեղծագործությունը: Համերգին մասնակցում է Հայաստանի պետական ակադեմիական երգչախումբը (գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր Հովհաննես Չեքիջյան): Որպես մենակատարներ` հանդես կգան հայազգի հռչակավոր մեներգիչներ Կարինե Բաբաջանյանը՝ սոպրանո (Գերմանիա), Ջուլիետ Գալստյանը` մեցցո-սոպրանո (Շվեյցարիա), Պերճ Քարազյանը` տենոր (Հայաստան), Հայկ Դեինյանը` բաս (Գերմանիա): Համերգը կղեկավարի Էդուարդ Թոփչյանը: Համերգն իրականացվում է ՀՀ մշակույթի նախարարության և «Փյունիկ» համահայկական հիմնադրամի` «100 համերգ Հայոց ցեղասպանության նահատակների հիշատակին» ծրագրի շրջանակներում: (more…)

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 0 (from 0 votes)

Tags:, .

spacer

Հայկական նոտաներ` Մոցարտի եւ Բեթհովենի գործերում

Karine HarutyunyanApril 16th, 2012
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Շվեյցարահայ դիրիժոր Լյուք Բաղդասարյանը հանդես եկավ Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ համերգով: Շուրջ երկու ժամ հայ հանդիսատեսը կտրվեց առօրյայից` ունկնդրելով Մոցարտի 38-րդ եւ Բեթհովենի 2-րդ սիմֆոնիաները: (more…)

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 2.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: +1 (from 1 vote)

Tags:, .

spacer

Փոքր, աղքատ երկիր, կեղտոտ փողոցներ եւ տաղանդավոր մարդիկ

Karine HarutyunyanFebruary 13th, 2012
by
under Հայերեն հոդվածներ.
No Comments.

Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հերթական համերգից հետո հանդիսատեսներից շատերը հավաքվել էին«Արամ Խաչատրյան» համերգասրահի շքամուտքում եւ քննարկում էին, թե ինչպես անցավ համերգը: Համերգը վատ չէր էլ կարող անցնել. բեմում ֆիլհարմոնիկի (գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր` Էդուարդ Թոփչյան) հետ հանդես եկավ հռչակավոր ջութակահար Նիկոլայ Մադոյանը: (more…)

VN:F [1.9.20_1166]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
VN:F [1.9.20_1166]
Rating: +1 (from 1 vote)

Tags:, .

spacer